
Η έρευνα ανέλυσε τις βαθμολογίες 3,3 εκατομμυρίων μαθητών από 4.600 σχολεία στις ΗΠΑ και εκτιμά ότι η βελτίωση στις επιδόσεις αντιστοιχεί σε περίπου μία έως δύο επιπλέον εβδομάδες μάθησης μέσα σε μία σχολική χρονιά.
Το επιχείρημα υπέρ της απαγόρευσης των κινητών τηλεφώνων στα σχολεία είναι απλό. Τα κινητά προσφέρουν αμέτρητους περισπασμούς. Αν απομακρυνθούν, οι μαθητές μπορούν να συγκεντρωθούν στα μαθήματά τους, να αλληλεπιδρούν περισσότερο με τους συμμαθητές τους και, τελικά, να μαθαίνουν καλύτερα. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, όπως δείχνουν νέες επιστημονικές έρευνες. Τα σχολεία μπορούν να κλειδώνουν τα κινητά σε ειδικές θήκες ή να απαιτούν από τους μαθητές να τα αφήνουν στις σχολικές τους τσάντες, αλλά δεν μπορούν να αποκλείσουν τον ψηφιακό κόσμο από τη ζωή τους.
Τα τελευταία χρόνια, περισσότερες από 40 πολιτείες των ΗΠΑ έχουν θεσπίσει νόμους που περιορίζουν τη χρήση κινητών τηλεφώνων στα σχολεία, σύμφωνα με την έκθεση Phone Free Schools State Report Card, η οποία καταγράφει τη σχετική νομοθεσία. Ωστόσο, οι νόμοι αυτοί διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους και συχνά αφήνουν στα ίδια τα σχολεία την ευθύνη να διαμορφώσουν τις πολιτικές τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εφαρμόζονται διαφορετικοί κανόνες και διαφορετικά επίπεδα ελέγχου σε ολόκληρη τη χώρα.
Μια μεγάλης κλίμακας έρευνα, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, διαπίστωσε ότι οι αυστηροί περιορισμοί στη χρήση κινητών τηλεφώνων, εκείνοι που υποχρεώνουν τους μαθητές να τοποθετούν τις συσκευές τους σε ειδικές κλειδωμένες θήκες καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής ημέρας οδηγούν σε μικρή βελτίωση των ακαδημαϊκών επιδόσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, τα οφέλη αυτά μπορούν να συσσωρευτούν με την πάροδο του χρόνου, εφόσον τα σχολεία συνεχίσουν να εφαρμόζουν την απαγόρευση.
Η μελέτη, υπό την καθοδήγηση του Κέντρου Έρευνας Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, διαπίστωσε ότι τα σχολεία με αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση κινητών παρουσίασαν «μέτρια» βελτίωση στη μαθησιακή πρόοδο, σε σύγκριση με αντίστοιχα σχολεία χωρίς τέτοιους περιορισμούς.
Η έρευνα ανέλυσε τις βαθμολογίες 3,3 εκατομμυρίων μαθητών από 4.600 σχολεία σε ολόκληρη τη χώρα και εκτιμά ότι η βελτίωση στις επιδόσεις αντιστοιχεί σε περίπου μία έως δύο επιπλέον εβδομάδες μάθησης μέσα σε μία σχολική χρονιά.
Οι μαθητικές επιδόσεις παρουσιάζουν πτώση σε παγκόσμιο επίπεδο από το 2013, περίπου την περίοδο κατά την οποία τα smartphones με δυνατότητες χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης άρχισαν να εξαπλώνονται μαζικά σύμφωνα με το guardian.com.
Οι ερευνητές επιχείρησαν να διαπιστώσουν εάν αυτή η πτωτική πορεία αναστρέφεται τώρα που τα σχολεία έχουν αρχίσει να απομακρύνουν τα κινητά από τους μαθητές, εξήγησε ο καθηγητής του Χάρβαρντ Τόμας Κέιν, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
«Η απάντησή μας είναι ναι. Οι απαγορεύσεις των κινητών έχουν θετική επίδραση στη μαθησιακή πρόοδο. Ωστόσο, δεν αποτελούν πανάκεια», δήλωσε ο Κέιν.
Όπως σημείωσε, η μαθησιακή υποχώρηση εξελίχθηκε σταδιακά μέσα σε μία δεκαετία και, επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι και η βελτίωση των επιδόσεων αναμένεται να είναι εξίσου σταδιακή.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα εξετάσεων στα μαθηματικά και την ανάγνωση, για μαθητές από την τετάρτη έως και τη δέκατη τάξη, κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε σχολικών ετών.
«Τα σχολεία δεν θα πρέπει να περιμένουν θεαματική αύξηση των επιδόσεων από την πρώτη στιγμή. Ωστόσο, η αποθήκευση των κινητών τηλεφώνων των μαθητών φαίνεται να αποτελεί έναν οικονομικά αποδοτικό τρόπο για την προσθήκη μίας έως δύο εβδομάδων διδασκαλίας κάθε χρόνο. Το όφελος αυτό μπορεί να συσσωρεύεται με την πάροδο του χρόνου, όπως ακριβώς συνέβη και με την αρχική πτώση των επιδόσεων», αναφέρει η μελέτη.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, η βελτίωση αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ της ετήσιας πτώσης των βαθμολογιών που καταγράφεται από τότε που τα smartphones έγιναν ευρέως διαδεδομένα.
Ωστόσο, η σχέση μεταξύ κινητών και μάθησης δεν είναι τόσο ξεκάθαρη
Μια διαφορετική έρευνα, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αυστηρές απαγορεύσεις των κινητών στα σχολεία είχαν «σχεδόν μηδενική» επίδραση στις βαθμολογίες των μαθητών. Η συγκεκριμένη μελέτη συνέκρινε σχολεία που είχαν απαγορεύσει τα κινητά με δεκάδες χιλιάδες άλλα σχολεία. Η έρευνα του Εθνικού Γραφείου Οικονομικών Ερευνών των ΗΠΑ (National Bureau of Economic Research) εξέτασε διαφορετικά δεδομένα τυποποιημένων εξετάσεων σε σχέση με τη μελέτη του Χάρβαρντ. Παράλληλα, αξιοποίησε στοιχεία από τη δραστηριότητα των κινητών μέσω GPS, έρευνες μεταξύ εκπαιδευτικών και δεδομένα της Yondr, της μεγαλύτερης εταιρείας παροχής ειδικών κλειδωμένων θηκών για κινητά τηλέφωνα. Η έρευνα περιέλαβε 4.600 σχολεία που χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες θήκες. Η μελέτη είχε εντοπίσει «μέτρια θετικά αποτελέσματα» στις επιδόσεις των μαθητών Λυκείου μέσα σε διάστημα τριών ετών, ιδιαίτερα στα μαθηματικά.
Ωστόσο, οι συγγραφείς της έκθεσης, ερευνητές από τα πανεπιστήμια Stanford, Michigan, Duke και Pennsylvania, εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί ως προς το εάν οι απαγορεύσεις οδηγούν συνολικά σε βελτίωση της μάθησης. Και οι δύο μελέτες καταλήγουν σε ένα παρόμοιο συμπέρασμα, δήλωσε ο οικονομολόγος της εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Stanford, Τόμας Ντι, ένας από τους συγγραφείς της έρευνας του Εθνικού Γραφείου Οικονομικών Ερευνών.
«Τα πρώτα αποτελέσματα από τις απαγορεύσεις των κινητών στα σχολεία είναι σε μεγάλο βαθμό απογοητευτικά και εγείρουν ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα», ανέφερε.
Σχολιάζοντας το εύρημα της μελέτης του Χάρβαρντ ότι τα μαθησιακά οφέλη ενδέχεται να συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου, ο Ντι δήλωσε:
«Ελπίζω να έχουν δίκιο. Ωστόσο, δεν αισθάνομαι άνετα να καταλήξω σε ένα τέτοιο συμπέρασμα, βασιζόμενος σε εκτιμήσεις που είναι μικρές, ευαίσθητες στις παραμέτρους της έρευνας και αφορούν μόλις λίγα χρόνια εφαρμογής των απαγορεύσεων».
Οι μαθητές βρίσκουν τρόπους να παρακάμπτουν τις απαγορεύσεις
Οι λόγοι, σύμφωνα με τον Ντι, μπορεί να είναι ότι οι μαθητές εξακολουθούν να αποσπώνται από άλλες ηλεκτρονικές συσκευές στο σχολείο. «Μπορεί, για παράδειγμα, να διαθέτουν φορητούς υπολογιστές στο σχολείο και να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από εκεί», σημείωσε.
Από την άλλη πλευρά, όπως ανέφερε, τα απογοητευτικά αποτελέσματα ενδέχεται να οφείλονται στο γεγονός ότι η χρήση κινητών τηλεφώνων εκτός σχολείου επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη των παιδιών. Το γεγονός ότι ένα σχολείο ή μια πολιτεία έχει θεσπίσει απαγόρευση των κινητών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτή εφαρμόζεται στην πράξη, δήλωσε η Τζιν Τουένγκε, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο και συγγραφέας του βιβλίου 10 Rules for Raising Kids in a High-Tech World.
Όπως μπορεί να επιβεβαιώσει κάθε εκπαιδευτικός ή έφηβος ορισμένες απαγορεύσεις είναι περισσότερο τυπικές παρά ουσιαστικές. Οι έφηβοι βρίσκουν ευφάνταστους τρόπους για να παρακάμπτουν τους κανόνες. Κάποιοι κρύβουν στις ειδικές θήκες παλιά ή δεύτερα κινητά τηλέφωνα, ενώ άλλοι τοποθετούν ακόμη και πέτρες σε σχήμα κινητού, προκειμένου να ξεγελούν τους ελέγχους.
Στα σχολεία όπου οι μαθητές απλώς υποχρεούνται να αφήνουν τα κινητά τους μέσα στις τσάντες τους, η συμμόρφωση στους κανόνες είναι συχνά περιορισμένη.
«Συμβαίνει αρκετά συχνά να υπάρχει πολιτική απαγόρευσης των κινητών καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής ημέρας, από το πρώτο μέχρι το τελευταίο κουδούνι, αλλά όταν μπαίνεις στο σχολείο να βλέπεις κινητά παντού», ανέφερε η Τουένγκε.
Ακόμη κι αν οι μαθητές δεν έχουν πρόσβαση στα κινητά τους, παραμένει ένα άλλο ερώτημα: «Έχουν φορητούς υπολογιστές στο σχολείο; Μήπως χρησιμοποιούν απλώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από εκεί;» διερωτήθηκε. Η χρήση των κινητών τηλεφώνων εκτός σχολείου επηρεάζει επίσης τις ακαδημαϊκές επιδόσεις, υπογράμμισε η Τουένγκε.
«Εάν έχουν το κινητό τους διαθέσιμο όταν διαβάζουν, πόσα πραγματικά πράγματα συγκρατούν από τη μελέτη τους;» Ο Κέιν, από την ερευνητική ομάδα του Χάρβαρντ, συμφωνεί ότι η χρήση των κινητών εκτός σχολείου αποτελεί «το μεγάλο ερώτημα».
Ωστόσο, οι ερευνητές δεν έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να διερευνήσουν τις ανησυχίες γονέων και εκπαιδευτικών σχετικά με το κατά πόσο η πολύωρη, νυχτερινή παρακολούθηση βίντεο στο YouTube και σε άλλες ψηφιακές πλατφόρμες επιβαρύνει τη μαθησιακή πορεία των παιδιών.
«Θεωρώ εκπληκτικό το γεγονός ότι οι εταιρείες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης γνωρίζουν πόσο χρόνο περνούν τα παιδιά στις πλατφόρμες τους, αλλά αυτά τα δεδομένα δεν έχουν ποτέ συσχετιστεί με τις μαθητικές επιδόσεις», δήλωσε ο Κέιν. «Δεν μπορούμε να δώσουμε απαντήσεις μέχρι οι εταιρείες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να μοιραστούν αυτά τα δεδομένα».


