Μια πρώτη αποτίμηση της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν από τον ανταποκριτή του BBC Sebastian Usher.
Έπειτα από αλλεπάλληλα πισωγυρίσματα, ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν (επιτέλους) σε συμφωνία. Όπως ήταν αναμενόμενο, και οι δύο πλευρές δηλώνουν νικήτριες.
«Αυτή η Μεγάλη Συμφωνία θα φέρει Ειρήνη και Ασφάλεια σε ολόκληρη την Περιοχή», έσπευσε να πανηγυρίσει ο Ντόναλν Τραμπ, ενώ ο Καζέμ Γχαριμπαμπάντι, υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, εξήρε αυτό που αποκάλεσε στρατιωτικά επιτεύγματα της χώρας του, καθώς επιβεβαίωσε ότι το Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) έχει υπογραφεί.
Όλες οι πλευρές, συμπεριλαμβανομένου του Πακιστάν, αναφέρουν ότι η συμφωνία προβλέπει τόσο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ όσο και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, αν και αυτό ενδέχεται να μην γίνει αμέσως.
Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να εκτονώσει τις πιέσεις προς τον πρόεδρο Τραμπ για το πλήγμα που προκάλεσε στην παγκόσμια οικονομία το κλείσιμο των Στενών. Αντίστοιχα, η καταρρέουσα ιρανική οικονομία πρόκειται να πάρει μια βαθιά ανάσα από την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει επίσης την «άμεση και μόνιμη λήξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί δύσκολο έργο. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής καμία πρόθεση να τερματίσει την τρέχουσα επίθεση του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Δύο φορές μέσα στην τελευταία μόλις εβδομάδα, τα ισραηλινά πλήγματα στα νότια προάστια της Βηρυτού – σε απάντηση για τις ρουκέτες της Χεζμπολάχ που πέρασαν στο βόρειο Ισραήλ – έφτασαν κοντά στο να εκτροχιάσουν ολόκληρη τη διαδικασία. Το Ιράν υπαναχώρησε την τελευταία στιγμή από το να απαντήσει με μια ακόμη πυραυλική επίθεση εναντίον του Ισραήλ, προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη της συμφωνίας.
Επομένως, παραμένει ασαφές εάν η συμφωνία θα προσφέρει ανάπαυλα στον Λίβανο, όπου δύο πρόσφατες εκεχειρίες απέτυχαν να σταθεροποιήσουν την κατάσταση.
Για τους Άραβες γείτονες του Ιράν στον Κόλπο, θα υπάρξει ένα αίσθημα ανακούφισης, καθώς τουλάχιστον προς το παρόν θα μπορούσε να μπει ένα τέλος στην απειλή των ιρανικών πυραύλων που τους στοχοποιούσαν – μια τακτική που έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ίδια τη φύση του οικονομικού μοντέλου που ακολουθούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.
Όσον αφορά το πιο ουσιαστικό στοιχείο οποιασδήποτε συμφωνίας από την πλευρά των ΗΠΑ, παραμένει για την ώρα ασαφές σε ποιο βαθμό η συμφωνία αυτή παρέχει εγγυήσεις και μηχανισμούς που θα εμποδίσουν το Ιράν από το να αναπτύξει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Αυτός ήταν ο κίνδυνος που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δήλωσαν ότι αντιμετώπιζαν μπαίνοντας σε πόλεμο. Υπάρχουν ενδείξεις, από όσα μετέδωσαν τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας, ότι ένας τέτοιος μηχανισμός ενδέχεται να έχει συσταθεί, αλλά αυτό θα πρέπει να αποσαφηνιστεί και είναι πιθανό να αποτελέσει αντικείμενο έντονων διαπραγματεύσεων μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
Η τελετή αυτή απέχει ακόμη αρκετές ημέρες. Με όλες τις δραματικές ανατροπές που έχει πάρει αυτή η διαδικασία τις τελευταίες εβδομάδες, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι η πορεία προς εκείνη την ημέρα θα είναι ομαλή.
Αλλά προς το παρόν, ένα μέρος της αβεβαιότητας γύρω από τη σύγκρουση – η οποία για εβδομάδες ταλαντευόταν μεταξύ εκεχειρίας και στρατιωτικής αντιπαράθεσης – έχει τουλάχιστον εν μέρει αρθεί.
Πηγή: BBC
