Η σύγκρουση με το Ιράν αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη απ’ όσο υπολόγιζε η Ουάσινγκτον, καθώς το σχέδιο για γρήγορη κατάρρευση του καθεστώτος δεν φαίνεται να πετυχαίνει. Την ίδια ώρα, η απροθυμία ακόμη και στενών συμμάχων των ΗΠΑ να εμπλακούν στρατιωτικά περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Η αντίφαση είναι εμφανής: Την ώρα που ο Τραμπ δηλώνει ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, καλεί την Κίνα, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία για να στείλουν πολεμικά σκάφη στα Στενά του Ορμούζ για να διασφαλίσουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Οι δε Ισραηλινοί δηλώνουν ότι οι αεροπορικές επιθέσεις στο Ιράν θα συνεχιστούν για τουλάχιστον τρεις εβδομάδες ακόμα. Εύλογα γεννιούνται τα ερωτήματα γιατί οι ο πόλεμος θα χρειαστεί τρεις εβδομάδες ακόμα αλλά και γιατί οι ΗΠΑ χρειάζεται τη συνδρομή των συμμάχων τους, αν όλα πηγαίνουν «ακόμα καλύτερα από το αρχικό σχέδιο» στο πεδίο της μάχης και ο πόλεμος έχει σχεδόν ολποκληρωθεί.
Η διάψευση
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Νετανιάχου είχε πείσει τον Τραμπ ότι η δολοφονία του Χαμενεΐ με το «καλημέρα» του πολέμου θα οδηγούσε σε πτώση του ισλαμικού καθεστώτος μέσα από ένα ξέσπασμα λαϊκών διαμαρτυριών. Όπως αποδείχτηκε, το σχέδιο δεν λειτούργησε. Η δολοφονία του Χαμενεΐ αποτέλεσε μεγάλο πλήγμα για το Ιράν, αλλά δεν οδήγησε σε γενική διάλυση και πτώση του καθεστώτος. Οι δρόμοι των μεγάλων ιρανικών πόλεων γέμισαν, αλλά από υποστηρικτές του καθεστώτος.
Παρά τις προειδοποιήσεις των μοναρχιών του Κόλπο και τις δημόσιες εκτιμήσεις πολλών αναλυτών, ο Τραμπ δεν περίμενε ότι:
1. Το πολιτικό προσωπικό του καθεστώτος θα έδινε σθεναρά έναν αγώνα επιβίωσης στον οποίο είναι έντονο όχι μόνο το στοιχείο του ιρανικού εθνικισμού, αλλά και αυτό της σιιτικής παράδοσης του μαρτυρίου.
2. Το Ιράν θα διεξήγαγε έναν ιδιότυπο ανταρτοπόλεμο με στόχο τη μεγαλύτερη δυνατή διαταραχή της παγκόσμιας οικονομίας. Οι επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου και, κυρίως, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αποτελούν τους μοχλούς για να προκληθεί παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση.
Παρά τα πολύ μεγάλα πλήγματα που έχει δεχτεί ο στρατιωτικός μηχανισμός και οι υποδομές του, το Ιράν αρνείται να συνθηκολογήσει και έχει πετύχει ένα βασικό στόχο του, δηλαδή την πρόκληση πετρελαϊκής κρίσης.
Καμία ανταπόκριση
Ο Τραμπ προσπαθεί να εξουδετερώσει το βασικό όπλο του Ιράν, δηλαδή το κλείσιμο των Στενών, επιχειρώντας να δημιουργήσει μια διεθνή συμμαχία η οποία με τα σκάφη της θα συνοδεύει τα δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο. Το γεγονός βέβαια ότι ζητάει βοήθεια από τρίτες χώρες συνιστά έκφραση αδυναμίας των ΗΠΑ αφού δεν μπορούν να εγγυηθούν μόνες τους την ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Ωστόσο, καμία χώρα μέχρι τώρα δεν έχει ανταποκριθεί στην έκκληση του Αμερικανού Προέδρου. Από τη Κίνα αυτό ήταν απολύτως αναμενόμενο, αλλά έχει ιδιαίτερη σημασία η απροθυμία η χωρών όπως η Ιαπωνία και η Μεγάλη Βρετανία. Αυτή η άρνηση δείχνει ότι ακόμα και χώρες που ακολουθούν φιλοαμερικανική πολιτική, δεν είναι διατεθειμένες να μπουν σε μια πολεμική περιπέτεια που μπορεί να σημάνει απώλειες και δεν έχει ορατό ορίζοντα εξόδου. Τα Στενά του Ορμούζ στο πιο στενό σημείο τους έχουν πλάτος μόλις 39 χιλιόμετρα, ενώ οι διάδρομοι από τους οποίους περνάνε τα πλοία είναι μόλις 3 χιλιόμετρα. Όπως γίνεται κατανοητό, τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά είναι εύκολοι στόχοι ακόμα και για μη προηγμένα όπλα.
Η ελληνική θέση
Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και η ελληνική κυβέρνηση, μια από τις πιο φιλοαμερικανικές και φιλοϊσραηλινές της Ευρώπης, δεν θέλει να στείλει σκάφη στο Ορμούζ. Στο σημερινό μπρίφινγκ ο Παύλος Μαρινάκης ήταν σαφής: «Καταρχάς δεν υπάρχει ζήτημα εμπλοκής της χώρας μας σε επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ. Η χώρα μας συμμετέχει στην επιχείρηση «Ασπίδες». Η επιχείρηση «Ασπίδες» είναι γεωγραφικά προσδιορισμένη στην Ερυθρά Θάλασσα και δεν αφορά τα Στενά του Ορμούζ. Στην επιχείρηση αυτή συμμετέχουν σήμερα πλοία μόνο από την Ελλάδα και την Ιταλία. Και ποιος είναι ο στόχος της επιχείρησης αυτής; Είναι η φύλαξη, η προστασία των πλοίων. Αυτή είναι η εμπλοκή της Ελλάδας. Αυτό το οποίο έχω να πω μετά από σχετική επικοινωνία και με το Υπουργείο Εξωτερικών, είναι ότι η χώρα μας συνεχίζει και απευθύνει ένα κάλεσμα στο Ιράν να απέχει από οποιαδήποτε ενέργεια που παρεμποδίζει την ελευθερία ναυσιπλοΐας. Είναι κρίσιμο, το αντιλαμβάνεται όλος ο κόσμος γιατί. Καθολική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Αυτή είναι η θέση της χώρας μας και επιστροφή στη διπλωματία. Και σε καμία περίπτωση, το τονίζω ξανά, δεν έχουμε πρόθεση να εμπλακούμε στον πόλεμο».
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Μαρινάκης είπε δύο φορές ότι δεν υπάρχει θέμα εμπλοκής της Ελλάδας.
Περιπλέκεται η κατάσταση
Η άρνηση ακόμα και των συμμάχων των ΗΠΑ να εμπλακούν στον πόλεμο του Ιράν, καθιστά ακόμα πιο δύσκολη τη θέση του Τραμπ ο οποίος δεν έχει αυτή τη στιγμή «καλό» σενάριο εξόδου από τον πόλεμο. Αν ο Αμερικανός Πρόεδρος κηρύξει μονομερώς τη λήξη του πολέμου δηλώνοντας νικητής, πέρα από το πλήγμα στο γόητρό του, δεν είναι σίγουρο ότι το Ιράν θα ανοίξει τα Στενά -η Τεχεράνη ζητάει συνολική διευθέτηση για να σιγήσουν τα όπλα. Αν πάλι ο Τραμπ αποφασίσει την κλιμάκωση με χερσαίες επιχειρήσεις, θα παγιδευτεί ακόμα πιο πολύ σε αυτόν τον πόλεμο που εκτροχιάζει την παγκόσμια οικονομία και δεν είναι καθόλου δημοφιλής στην αμερικανική κοινωνία.
Αυτό που στην αρχή είχε φανεί σαν μια σύντομη εκστρατεία που θα οδηγούσε σε εύκολη νίκη, μπορεί να οδηγήσει σε έναν παρατεταμένο πόλεμο.