Τόσο ο Τραμπ όσο και η διοίκησή του ποντάρουν πως μία ολοκληρωτική οικονομική πίεση θα αναγκάσει το Ιράν να συνθηκολογήσει με ένα τρόπο που δεν κατάφερε να το κάνουν τα όπλα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει να απειλεί το Ιράν. «Το Ιράν καταρρέει ολοκληρωτικά» έγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social νωρίς το απόγευμα της Δευτέρας (ώρα Ελλάδας).
Η ανάρτηση Τραμπ έγινε καθώς ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, αναμένεται να ανακοινώσει τα πολυδιαφημισμένα οικονομικά μέτρα που θα αναγκάσουν κατά τις ΗΠΑ, το Ιράν να υποκύψει.
Σ άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε τους Financial Times την Κυριακή, ο Αμερικανός ΥΠΟΙΚ ανέφερε ότι «έρχεται μία οικονομική D-Day για το Ιράν» και απείλησε τις χώρες που συνεργάζονται με την Τεχεράνη, αν και δεν προέβη σε λεπτομέρειες σχετικά με το τι θα ανακοινώσει. Επίσης, τη Δευτέρα, το νόμισμα του Ιράν σημείωσε πτώση ρεκόρ, κάτω από τα 2 εκατ. δολάρια/ ιρανικό ριάλ.Οι ανακοινώσεις και οι απειλές για οικονομική ασφυξία του Ιράν σηματοδοτούν την τελευταία αλλαγή στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ σε έναν πόλεμο, που δεν έχει πάει όπως περίμενε τουλάχιστον η αμερικανική πλευρά.
Ο «τζόγος» του Τραμπ
Τόσο ο Τραμπ όσο και η διοίκησή του ποντάρουν πως μία ολοκληρωτική οικονομική πίεση θα αναγκάσει το Ιράν να συνθηκολογήσει με ένα τρόπο που δεν κατάφερε να το κάνουν τα όπλα. Ωστόσο, όπως και με τις στρατιωτικές συγκρούσεις, το Ιράν ωφελείται από τον ασύμμετρο πόλεμο και στο οικονομικό μέτωπο. Και ο χρόνος που απαιτείται για να ανακάμψει το Ιράν μπορεί να μην είναι απαραίτητα με το μέρος του Τραμπ.
Αν και το Ιράν, σίγουρα δεν μπορεί να επιβάλει ανάλογο οικονομικό «πλήγμα» στις ΗΠΑ, σε σχέση με την κυβέρνηση Τραμπ, έχει άλλον μοχλό πίεσης: οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026. Το ασταθές περιβάλλον στις τιμές των καυσίμων, λόγω του Στενού του Ορμούζ και οι διαρκώς αυξανόμενες τιμές, πιέζουν την παραπαίουσα σε αρκετούς τομείς οικονομία των ΗΠΑ. Λειτουργούν επίσης ως μία καθημερινή υπενθύμιση του στάσιμου πληθωρισμού που μπορεί να είναι το μεγαλύτερο εκλογικό πρόβλημα του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.
Αν οι τιμές των καυσίμων δεν πέσουν τους επόμενους μήνες, οι Αμερικανοί δεν θα υποφέρουν όπως οι Ιρανοί αλλά οι ψηφοφόροι στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να δείξουν τη δυσαρέσκειά τους στον Τραμπ, τόσο που θα μπορούσε να του προκαλέσει πολιτικές απώλειες στα δύο τελευταία χρόνια της διακυβέρνησης του.
Από σήμερα Δευτέρα, απομένουν μόλις 71 μέρες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Οι χώρες που επηρεάζονται από τις ποινές Τραμπ
Η κυβέρνηση του Τραμπ και οι απειλές για οικονομική D-Day θα μπορούσαν να βάλουν στο στόχαστρο την Κίνα την Ινδία και τη Γερμανία. Το Ιράν έκανε εξαγωγές σε 147 χώρες το 2022 σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας. Εισήγαγε αγαθά από 114 χώρες.
Η Κίνα είναι μακράν ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών για πετρέλαιο και καύσιμα. Οι ιρανικές εξαγωγές στην Κίνα έφτασαν τα 22,4 δισ. το 2022 και αντίστοιχα οι εισαγωγές από την Κίνα έφτασα στα 15,6 δισ. δολάρια. Άλλες χώρες όπως το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επίσης σημαντικές συνδιαλλαγές με το Ιράν. Οι εισαγωγές του Ιράν προέρχονται κυρίως από τα ΗΑΕ, την Κίνα, την Τουρκία, την Ινδία και τη Γερμανία σύμφωνα με έκθεση του 2024 από την Παγκόσμια Τράπεζα.
Επίσης, πέρυσι η Γερμανία προχώρησε σε εξαγωγές ύψους 962 εκατ. δολ. στο Ιράν και εισήγαγε προϊόντα αξίας 235 εκατ. δολάρια από το Ιράν σύμφωνα με τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας της χώρας.
Οι εισαγωγές αυξήθηκαν οριακά σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αλλά τόσο οι εξαγωγές όσο και οι εισαγωγές έχουν μειωθεί κατακόρυφα κατά περίπου το ήμισυ ή και περισσότερο από το 2018, όταν οι ΗΠΑ επανέφεραν εκτεταμένες κυρώσεις στο Ιράν.
Το διμερές εμπόριο μεταξύ Ινδίας και Ιράν ανήλθε σε 1,1 δισ. δολάρια μεταξύ Απριλίου και Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με το υπουργείο Εμπορίου της Ινδίας. Οι κύριες ινδικές εξαγωγές προς το Ιράν περιλαμβάνουν ρύζι μπασμάτι, τσάι, ζάχαρη, φρέσκα φρούτα και φάρμακα.
Οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις στο Ιράν από το 1976
«Τώρα μπαίνουμε στο τέλος του παιχνιδιού. Τα ξημερώματα άρχισε η οικονομική D-Day, η μεγαλύτερη οικονομική επίθεση που έχει γίνει ποτέ εναντίον ενός αντιπάλου», έγραψε στους Financial Times ο Μπέσετ, δίνοντας το στίγμα της γραμμής Τραμπ. Οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις στο Ιράν από το 1979, μετά την κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη, που ακολούθησε της Ιρανικής Επανάστασης.
Έκθεση της Υπηρεσίας Έρευνας του Κογκρέσου (CRS) σχετικά με τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν αναφέρει ότι χρησιμοποιήθηκαν για να «αποτρέψουν, να περιορίσουν και να ενθαρρύνουν την αλλαγή στην αντιφατική συμπεριφορά του ιρανικού καθεστώτος. Οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν είναι αναμφισβήτητα το πιο εκτεταμένο και ολοκληρωμένο σύνολο κυρώσεων που διατηρούν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε οποιαδήποτε χώρα», αναφέρει η έκθεση.
Οι οικονομικές ποινές έχουν μεγάλο εύρος, απαγορεύοντας σχεδόν κάθε πτυχή εμπορικής συναλλαγής των ΗΠΑ με το Ιράν, το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων της ιρανικής κυβέρνησης και την απαγόρευση ξένης βοήθεια και αγοραπωλησίας όπλων.
Με πληροφορίες του CNN
