Η Τουρκία προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και για το σενάριο πολέμου, την ώρα που παρακολουθεί στενά την ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Σε προετοιμασίες για όλα τα πιθανά σενάρια, από μια περίοδο αυξημένης έντασης έως και το ενδεχόμενο πολέμου, προχωρά η Τουρκία, την ώρα που η Άγκυρα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή την ολοένα και στενότερη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ.
Όπως αποκαλύπτει το Nordic Monitor, επικαλούμενο επίσημο έγγραφο της τουρκικής κυβέρνησης, το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας έχει επιβεβαιώσει ότι πραγματοποιούνται προετοιμασίες για σενάρια «πιθανής κρίσης, έντασης και πολέμου» στην ευρύτερη περιοχή.
Η σχετική επιστολή εστάλη στις 10 Αυγούστου σε βουλευτή του τουρκικού Κοινοβουλίου και φέρει την υπογραφή του υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ. Η αναφορά στον «πόλεμο» θεωρείται ιδιαίτερα αξιοσημείωτη, καθώς έγινε στο πλαίσιο κοινοβουλευτικής ερώτησης που αφορούσε τη στρατιωτική κατάσταση στο Αιγαίο, την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και τη στρατηγική αμυντική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ.
«Πιθανή κρίση, ένταση και πόλεμος»
Σύμφωνα με το έγγραφο που επικαλείται το Nordic Monitor, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ότι οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες συνεχίζουν να εξετάζουν «όλα τα είδη εξελίξεων», συμπεριλαμβανομένων πιθανής κρίσης, έντασης και πολέμου.
Μάλιστα, υπογραμμίζεται ότι ο σχεδιασμός πραγματοποιείται σε πλήρη συντονισμό μεταξύ όλων των κρατικών φορέων.
Η συγκεκριμένη διατύπωση αφήνει να εννοηθεί ότι η προετοιμασία της Τουρκίας δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά αφορά ένα ευρύτερο κρατικό σχέδιο, με τη συμμετοχή διαφορετικών υπηρεσιών και μηχανισμών.
Το Nordic Monitor χαρακτηρίζει ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι η Άγκυρα συνδέει ευθέως τον σχεδιασμό για ενδεχόμενο πόλεμο με την παρακολούθηση της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Στο στόχαστρο η αμυντική συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ
Η τουρκική τοποθέτηση ήρθε ως απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του CHP Χασάν Οζτουρκμέν, ο οποίος ζήτησε από την κυβέρνηση να τοποθετηθεί για τη στρατιωτική ενίσχυση ελληνικών νησιών που βρίσκονται κοντά στις τουρκικές ακτές.
Ο Τούρκος βουλευτής επικαλέστηκε δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα εξετάζει την ενίσχυση νησιών με ισραηλινά συστήματα αεράμυνας, την κατασκευή υπόγειων στρατιωτικών εγκαταστάσεων και την ενίσχυση κέντρων διοίκησης και αποθηκών πυρομαχικών.
Παράλληλα, ζήτησε να πληροφορηθεί εάν αναβαθμίζονται διάδρομοι για μαχητικά αεροσκάφη σε νησιά του Αιγαίου και εάν έχουν αναπτυχθεί εκεί συστήματα Patriot ή ισραηλινής προέλευσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τον βουλευτή στην έκταση της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ και στο κατά πόσο αυτή θεωρείται από την τουρκική κυβέρνηση απειλή για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας.
Ο ίδιος ζήτησε επίσης να πληροφορηθεί ποια αντίμετρα σχεδιάζει η Άγκυρα απέναντι στην ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα», το πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας που αναπτύσσει η Αθήνα.
Ο Γκιουλέρ, πάντως, δεν έδωσε λεπτομέρειες για πιθανές τουρκικές επιχειρησιακές κινήσεις, τις αναπτύξεις δυνάμεων ή τα σχέδια έκτακτης ανάγκης.
«Παρακολουθούμε στενά» το Ισραήλ
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο που, σύμφωνα με την τουρκική θέση, επηρεάζουν τα «δικαιώματα, τα συμφέροντα και τις ανησυχίες» της Τουρκίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Άγκυρα αναγνωρίζει ότι Ελλάδα και Ισραήλ έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στενή στρατιωτική συνεργασία στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, της στρατιωτικής εκπαίδευσης, των κοινών ασκήσεων και της τεχνολογίας.
Η τουρκική πλευρά σημειώνει ότι η συνεργασία αυτή «παρακολουθείται στενά», καθώς εκτιμά ότι το περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας μεταβάλλεται και οι κίνδυνοι για την Τουρκία αυξάνονται.
Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο διαμηνύει ότι η ασφάλεια της χώρας, καθώς και τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της στο Αιγαίο, θα προστατευθούν «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».
Τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα
Η ανησυχία της Άγκυρας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ διευρύνεται σημαντικά.
Στις 4 Ιουνίου, Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία ύψους περίπου 750 εκατ. δολαρίων για την προμήθεια του συστήματος πυραυλικού πυροβολικού ακριβείας PULS της ισραηλινής Elbit Systems.
Η συμφωνία περιλαμβάνει εκτοξευτές, κατευθυνόμενες ρουκέτες διαφορετικών βεληνεκών και περιφερόμενα πυρομαχικά.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 23 Ιουλίου, η Ελλάδα ενέκρινε την απόκτηση από το Ισραήλ πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας, συνολικής αξίας έως 3,5 δισ. ευρώ.
Το σύστημα αποτελεί τον πυρήνα της ελληνικής «Ασπίδας του Αχιλλέα» και θα συνδυάζει ισραηλινά ραντάρ και πυραυλικά συστήματα των Rafael και Israel Aerospace Industries, παρέχοντας δυνατότητες αντιμετώπισης βαλλιστικών πυραύλων, αεροσκαφών και drones.
Σύμφωνα με τον Νίκο Δένδια, το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία μέσα σε 35 μήνες, ενώ τουλάχιστον το 25% της παραγωγής του θα πραγματοποιείται από ελληνικές εταιρείες.
Παράλληλα, η Ελλάδα προωθεί πρόγραμμα στρατιωτικού εκσυγχρονισμού ύψους περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, έως 40 μαχητικά F-35, νέες φρεγάτες, drones και άλλα προηγμένα οπλικά συστήματα.
Η Αθήνα απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις
Η Ελλάδα απορρίπτει τις τουρκικές καταγγελίες περί παράνομης στρατιωτικοποίησης των νησιών του ανατολικού Αιγαίου.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι οι τουρκικές αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης είναι αβάσιμες και έχει επανειλημμένα απορρίψει την τουρκική ερμηνεία των Συνθηκών της Λωζάννης και των Παρισίων.
Η ελληνική πλευρά επικαλείται, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα στην αυτοάμυνα και υποστηρίζει ότι η αμυντική της θωράκιση αποτελεί αναγκαία απάντηση στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.
Έτσι, Αθήνα και Άγκυρα εξακολουθούν να έχουν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις ως προς το καθεστώς των νησιών και τη στρατιωτική τους παρουσία.
Στο επίκεντρο και η Συρία
Το τουρκικό έγγραφο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, σύμφωνα με το Nordic Monitor, λόγω της παράλληλης επιδείνωσης των σχέσεων Τουρκίας και Ισραήλ στη Συρία.
Στις 18 Αυγούστου, ισραηλινά αεροσκάφη έπληξαν την αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ στη βορειοδυτική Συρία. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι η Δαμασκός ετοιμαζόταν να επιτρέψει την ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στην περιοχή και ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια.
Η Τουρκία διέψευσε ότι υπήρχε τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία στη βάση και καταδίκασε την ισραηλινή επίθεση.
Λίγο αργότερα, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς προειδοποίησε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μην εμπλέξει την Τουρκία σε «επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία».
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ ενίσχυσαν τον μηχανισμό αποφυγής στρατιωτικών παρεξηγήσεων μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί ο κίνδυνος ενός ακούσιου στρατιωτικού επεισοδίου.
Νέα περιφερειακή εξίσωση
Η στενότερη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ, η ενίσχυση της αμυντικής σχέσης Αθήνας – Ιερουσαλήμ και η αυξανόμενη ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ στη Συρία δημιουργούν μια νέα περιφερειακή εξίσωση.
Το Nordic Monitor επισημαίνει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος εντάσσονται ολοένα περισσότερο στους μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς ασφαλείας του Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο, ενώ την ίδια στιγμή η Τουρκία εξετάζει τις εξελίξεις σε περισσότερα από ένα μέτωπα.
Η επιστολή του Γκιουλέρ, πάντως, δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θεωρεί δεδομένο ή επικείμενο έναν πόλεμο με την Ελλάδα ή το Ισραήλ.
Αποτελεί, ωστόσο, μια σπάνια επίσημη παραδοχή ότι η Άγκυρα εντάσσει πλέον το ενδεχόμενο μιας πολεμικής σύγκρουσης στον ευρύτερο κρατικό σχεδιασμό της, ενώ παράλληλα παρακολουθεί στενά την ταχύτατη ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ.
Με βάση το ρεπορτάζ του Nordic Monitor, η Τουρκία φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι η μέχρι σήμερα κυρίως ελληνοτουρκική αντιπαράθεση στο Αιγαίο εντάσσεται πλέον σε μια πολύ ευρύτερη περιφερειακή αναδιάταξη, στην οποία η στρατηγική σχέση Ελλάδας – Ισραήλ και η ταυτόχρονη επιδείνωση των σχέσεων Άγκυρας – Τελ Αβίβ αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
