Ο κρατήρας που «κρυβόταν» στη Δυτική Αυστραλία, εντοπίστηκε μέσω Google Earth.
Ένας σχεδόν τέλειος κύκλος στην απομακρυσμένη ενδοχώρα της Δυτικής Αυστραλίας, αποδείχθηκε ότι έκρυβε ένα σημαντικό γεωλογικό εύρημα. Η ανακάλυψη έγινε το 2007, όταν ο Αυστραλός γεωλόγος Άρθουρ Χίκμαν εξέταζε δορυφορικές εικόνες της περιοχής μέσω του Google Earth.
Αυτό που αρχικά έμοιαζε με ένα ασυνήθιστο κυκλικό σκάμα στην περιοχή Pilbara αποδείχθηκε, έπειτα από χρόνια έρευνας και γεωτρήσεων, ότι ήταν ένας κρατήρας που δημιουργήθηκε από πρόσκρουση μετεωρίτη.
Η κυκλική δομή, η οποία είναι ανεπίσημα γνωστή ως «κρατήρας Χίκμαν», έχει διάμετρο περίπου 260 μέτρα.
Πρόκειται για σχετικά μικρό κρατήρα σε σύγκριση με άλλους γνωστούς, ωστόσο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός για τη μελέτη των μικρότερων μετεωριτών που φτάνουν στην επιφάνεια της Γης.
Η ανακάλυψη μέσα από το Google Earth
Τον Ιούλιο του 2007, ο Χίκμαν, ο οποίος εργαζόταν στη Γεωλογική Υπηρεσία της Δυτικής Αυστραλίας, παρατήρησε στις δορυφορικές εικόνες έναν σχεδόν τέλειο κυκλικό σχηματισμό.
Η μορφολογία της δομής κίνησε το ενδιαφέρον των επιστημόνων, όμως τα αρχικά δεδομένα δεν ήταν αρκετά για να αποδειχθεί με βεβαιότητα ότι επρόκειτο για κρατήρα πρόσκρουσης.
Η πρώτη αναλυτική επιστημονική μελέτη δημοσιεύτηκε το 2008 στο Australian Journal of Earth Sciences με τίτλο «Hickman Crater, Ophthalmia Range, Western Australia: evidence supporting a meteorite impact origin».
Οι ερευνητές Γκίλσον, Χίκμαν και Βίκερς, υπολόγισαν ότι ο κρατήρας είχε μέση διάμετρο περίπου 260 μέτρα και εκτίμησαν ότι δημιουργήθηκε πιθανότατα πριν από 10.000 έως 100.000 χρόνια.
Ένα αντικείμενο περίπου 10 μέτρων
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, η δημιουργία του κρατήρα πιθανότατα συνδέεται με την πρόσκρουση ενός αντικειμένου διαμέτρου περίπου 10 μέτρων.
Οι ερευνητές απέκλεισαν την εκδοχή ενός εκρηκτικού ηφαιστειακού μηχανισμού, καθώς δεν εντοπίστηκαν τα αναμενόμενα θραύσματα από νεότερα ηφαιστειακά στρώματα.
Αντίθετα, η μορφολογία της περιοχής και τα γεωλογικά δεδομένα ήταν συμβατά πρόσκρουση, η οποία εκτιμάται ότι δημιούργησε έναν κρατήρα βάθους περίπου 80 μέτρων.
Οι γεωτρήσεις του 2012 έδωσαν τις απαντήσεις
Για να ενισχυθούν τα στοιχεία υπέρ της θεωρίας της πρόσκρουσης, η Γεωλογική Υπηρεσία της Δυτικής Αυστραλίας πραγματοποίησε το 2012 γεωτρήσεις σε συνεργασία με την Atlas Iron, η οποία δραστηριοποιούνταν ήδη στην περιοχή.
Η γεώτρηση έφτασε σε βάθος 64,7 μέτρων. Τα στοιχεία αποκάλυψαν έναν κυκλικό σχηματισμό διαμέτρου περίπου 260 μέτρων, με το χείλος του να υψώνεται περίπου 30 μέτρα πάνω από ένα σχετικά επίπεδο δάπεδο.
Τα 48,4 μέτρα αποτελούνταν από ιζήματα που είχαν συσσωρευτεί μετά τον σχηματισμό του κρατήρα.
Σε μεγαλύτερο βάθος, μεταξύ 55,1 και 64,7 μέτρων, εντοπίστηκε έντονα θρυμματισμένος ρυόλιθος, δηλαδή το αρχικό πέτρωμα της περιοχής.
Το στοιχείο που «έδειξε» τον μετεωρίτη
Το πιο σημαντικό εύρημα προέκυψε από τη χημική ανάλυση των υλικών που ανακτήθηκαν από τη γεώτρηση.
Οι αναλογίες ορισμένων στοιχείων της ομάδας του λευκόχρυσου παρουσίασαν μεγαλύτερη ομοιότητα με εκείνες που παρατηρούνται στους μετεωρίτες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η υψηλή συγκέντρωση νικελίου, στοιχείο που ενίσχυσε την υπόθεση ότι η πρόσκρουση προήλθε από σιδερένιο μετεωρίτη.
Σύμφωνα με τον ερευνητή PW Haines, οι σιδερένιοι μετεωρίτες μπορούν να δημιουργήσουν μικρούς, απλούς κρατήρες, ενώ τα πετρώδη αντικείμενα αντίστοιχου μεγέθους είναι πιθανότερο να διαλυθούν ή να διασπαστούν κατά τη διέλευσή τους από την ατμόσφαιρα.
Γιατί ο κρατήρας δεν παρουσιάζει έντονα ίχνη πρόσκρουσης
Ένα από τα ερωτήματα που προέκυψαν ήταν γιατί ο κρατήρας δεν εμφάνιζε ορισμένα από τα χαρακτηριστικά έντονης κρουστικής παραμόρφωσης που θα περίμεναν οι επιστήμονες από μια τέτοια πρόσκρουση.
Ο Haines ανέφερε ότι το αντικείμενο, μεγέθους περίπου 10 μέτρων, μπορεί να είχε επιβραδυνθεί σημαντικά καθώς περνούσε μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης.
Η επιβράδυνση αυτή θα μπορούσε να είχε μειώσει τις πιέσεις που αναπτύχθηκαν κατά την πρόσκρουση, κάτω από το επίπεδο που απαιτείται για τη δημιουργία ορισμένων διαγνωστικών χαρακτηριστικών κρουστικής παραμόρφωσης.
Παράλληλα, το αντικείμενο θα μπορούσε να διατηρήσει αρκετή ενέργεια ώστε να δημιουργήσει έναν κρατήρα στην επιφάνεια.
Ένα σπάνιο γεωλογικό «παράθυρο»
Η περίπτωση του κρατήρα Hickman παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς συνδυάζει μια σχετικά μικρή δομή πρόσκρουσης με ενδείξεις που παραπέμπουν σε σιδερένιο μετεωρίτη.
Παρότι δεν εντοπίστηκαν όλα τα χαρακτηριστικά που συχνά χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση μιας πρόσκρουσης, η διάμετρος, η μορφολογία και κυρίως τα χημικά στοιχεία που βρέθηκαν στα δείγματα ενισχύουν την ερμηνεία ότι η κυκλική δομή δημιουργήθηκε από πρόσκρουση μετεωρίτη.
Περαιτέρω γεωτρήσεις και αναλύσεις του υλικού θα μπορούσαν να προσφέρουν ακόμη περισσότερα στοιχεία για το αντικείμενο που έφτασε στην επιφάνεια της Γης και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σχηματίστηκε ο κρατήρας.
