Οι ανασκαφές στο Μπουγιούκαλε συνεχίζονται, με τους αρχαιολόγους να ελπίζουν ότι θα εντοπίσουν και άλλα τμήματα.
Ένα μικρό κομμάτι πήλινης πινακίδας που βρέθηκε στην Τουρκία αποδείχθηκε ότι αποτελεί τμήμα ενός από τα σημαντικότερα διπλωματικά κείμενα της αρχαιότητας: της Συνθήκης Ειρήνης του Καντές, της αρχαιότερης γνωστής διεθνούς συνθήκης ειρήνης της οποίας το κείμενο έχει διασωθεί.
Το θραύσμα εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών στο Μπουγιούκαλε της Χαττούσα, της αρχαίας πρωτεύουσας των Χετταίων, στη σημερινή επαρχία Τσορούμ της κεντρικής Τουρκίας. Οι ερευνητές μελετούσαν την επιγραφή για περίπου έναν χρόνο προτού επιβεβαιώσουν ότι πρόκειται για τμήμα αντιγράφου της περίφημης συνθήκης.
Η πήλινη πινακίδα φέρει σφηνοειδή γραφή στα ακκαδικά, τη γλώσσα που χρησιμοποιούνταν ευρέως στη διπλωματία της εποχής. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το νεοανακαλυφθέν θραύσμα περιλαμβάνει αποσπάσματα από τα άρθρα 12 έως 20 της συνθήκης και αφορά, μεταξύ άλλων, την αντιμετώπιση ανθρώπων που εγκατέλειπαν την Αίγυπτο ή το βασίλειο των Χετταίων και αναζητούσαν καταφύγιο στην άλλη επικράτεια. Στο κείμενο υπάρχουν ακόμη αναφορές στην προστασία των σπιτιών των ανθρώπων αυτών από την καταστροφή.
Η ιστορία της συνθήκης πηγαίνει πίσω περίπου 3.300 χρόνια. Τον 13ο αιώνα π.Χ. Αιγύπτιοι και Χετταίοι συγκρούονταν για τον έλεγχο περιοχών της σημερινής Συρίας. Η περίφημη Μάχη του Καντές, μεταξύ των δυνάμεων του φαραώ Ραμσή Β΄ και του Χετταίου βασιλιά Μουβατάλι Β΄, εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αρματομαχίες της αρχαιότητας, χωρίς ωστόσο να προκύψει ξεκάθαρος νικητής.
Χρόνια αργότερα, ο Ραμσής Β΄ και ο διάδοχος του Μουβατάλι, Χαττουσίλι Γ΄, κατέληξαν σε μια ιστορική συμφωνία που έβαζε τέλος στη μακροχρόνια αντιπαράθεση. Η συνθήκη, που χρονολογείται στον 13ο αιώνα π.Χ., προέβλεπε διαρκή ειρήνη και φιλία, μη επίθεση, αμοιβαία βοήθεια, προστασία της εδαφικής ακεραιότητας και ρυθμίσεις για την επιστροφή φυγάδων.
Οι αρχικές εκδοχές της συμφωνίας θεωρείται ότι είχαν χαραχθεί σε ασημένιες πινακίδες, οι οποίες δεν έχουν διασωθεί. Το περιεχόμενό της, όμως, επέζησε χάρη σε μεταγενέστερα αντίγραφα: στην Αίγυπτο διασώθηκε σε ιερογλυφικές επιγραφές, ενώ στην Ανατολία έχουν βρεθεί πήλινες πινακίδες με σφηνοειδή γραφή.
Μάλιστα, η Χαττούσα είχε δώσει ένα ακόμη εξαιρετικά σημαντικό εύρημα ήδη από το 1906, όταν αρχαιολόγοι ανακάλυψαν εκεί σπασμένη πήλινη πινακίδα με το κείμενο της συνθήκης. Τα τμήματά της φυλάσσονται σήμερα στα Αρχαιολογικά Μουσεία της Κωνσταντινούπολης, ενώ ένα χάλκινο αντίγραφο βρίσκεται στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Πηγή smithsonianmag.com
