Το παράσιτο Giardia duodenalis εντοπίστηκε στο 6,3% περισσότερων από 150.000 δειγμάτων κοπράνων από γάτες στη Β. Αμερική. Ορισμένα στελέχη του μπορούν να μολύνουν και τον άνθρωπο.
Ένα παράσιτο που μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικά προβλήματα τόσο στις γάτες όσο και στους ανθρώπους ενδέχεται να βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας απ’ όσο φανταζόμαστε.
Νέα μελέτη δείχνει ότι περίπου μία στις 15 γάτες που εξετάστηκαν στη Βόρεια Αμερική ήταν θετική στον Giardia duodenalis, έναν μικροοργανισμό που προσβάλλει το έντερο και μπορεί να προκαλέσει διάρροια και κοιλιακές κράμπες.
Η έρευνα βασίστηκε στην ανάλυση περισσότερων από 150.000 δειγμάτων κοπράνων από οικόσιτες γάτες στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την ανάγκη για τακτικούς κτηνιατρικούς ελέγχους, καθώς ορισμένες γάτες μπορεί να φέρουν το παράσιτο χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Παράλληλα, ορισμένοι γενετικοί τύποι του παρασίτου μπορούν να μολύνουν και τον άνθρωπο, δημιουργώντας μια πιθανή οδό μετάδοσης μεταξύ κατοικιδίων και ανθρώπων.
Τι είναι το Giardia και πώς δρα
Η Giardia duodenalis είναι ένα πρωτόζωο παράσιτο που εγκαθίσταται στο λεπτό έντερο του ξενιστή του. Η λοίμωξη που προκαλεί είναι γνωστή ως γιαρδίαση και μπορεί να εκδηλωθεί με διάρροια, κοιλιακές κράμπες και άλλα γαστρεντερικά συμπτώματα.
Στους ανθρώπους, τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, μπορεί να επιμείνουν επιφέροντας παρατεταμένα εντερικά προβλήματα.
Ο κύκλος ζωής του παρασίτου συμβάλλει στη μετάδοσή του. Τα μολυσμένα ζώα και οι μολυσμένοι άνθρωποι αποβάλλουν με τα κόπρανά τους ανθεκτικές μορφές του μικροοργανισμού, τις λεγόμενες κύστεις. Αυτές μπορούν να επιμολύνουν το περιβάλλον και να οδηγήσουν σε νέες λοιμώξεις.
Δεν είναι, ωστόσο, όλοι οι γενετικοί τύποι του Giardia ίδιοι ως προς τους ξενιστές που μπορούν να προσβάλουν. Ορισμένοι μπορούν να μολύνουν τόσο τις γάτες όσο και τους ανθρώπους, γεγονός που καθιστά σημαντική την τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής σε σπίτια με κατοικίδια.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η γιαρδίαση συγκαταλέγεται στις συχνές παρασιτικές λοιμώξεις της χώρας, με περισσότερα από ένα εκατομμύριο περιστατικά να εκτιμώνται ετησίως. Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο σε περιοχές του κόσμου όπου η πρόσβαση σε ασφαλές νερό και επαρκείς υποδομές υγιεινής είναι περιορισμένη.
Τι αποκάλυψε η μελέτη
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής ειδικούς της Mars Veterinary Health και σε συνεργασία με επιστήμονες της Antech Diagnostics, εξέτασε περισσότερα από 150.000 δείγματα κοπράνων οικόσιτων γατών.
Τα δείγματα συλλέχθηκαν από τον Μάρτιο του 2022 έως τον Αύγουστο του 2023 και προέρχονταν από 49 πολιτείες των ΗΠΑ, την Ουάσιγκτον, καθώς και πέντε καναδικές επαρχίες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 6,3% των δειγμάτων ήταν θετικό στο Giardia duodenalis. Από τα θετικά δείγματα, περίπου το 18% αφορούσε τους δύο γενετικούς τύπους που μπορούν να μολύνουν και ανθρώπους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν, επίσης, ότι ο κίνδυνος ανίχνευσης του παρασίτου ήταν υψηλότερος σε νεαρές, αρσενικές και μη στειρωμένες γάτες.
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι υπόλοιπες γάτες δεν κινδυνεύουν, σημειώνουν οι επιστήμονες, καθώς το παράσιτο εντοπίστηκε σε ένα ευρύ φάσμα ζώων, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική περιοχή στην οποία ζούσαν.
Επομένως, ούτε η διαμονή σε συγκεκριμένη περιοχή, ούτε το γεγονός ότι μια γάτα περνά τον περισσότερο χρόνο της μέσα στο σπίτι αποκλείουν την πιθανότητα μόλυνσης.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One.
Πώς μεταδίδεται στον άνθρωπο
Η παρουσία του παρασίτου στις γάτες δεν σημαίνει ότι κάθε μολυσμένο κατοικίδιο θα μεταδώσει τη λοίμωξη στον ιδιοκτήτη του. Ωστόσο, η μετάδοση είναι πιθανή, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται βασικοί κανόνες υγιεινής.
Το Giardia μπορεί να μεταδοθεί μέσω της κατάποσης κύστεων που βρίσκονται σε μολυσμένο νερό ή τρόφιμα, αλλά και μέσω επαφής με μολυσμένα χέρια, επιφάνειες ή κόπρανα.
Οι γάτες αποτελούν μία από τις πιθανές πηγές έκθεσης, όχι όμως τη μοναδική. Η λοίμωξη μπορεί να μεταδοθεί και μεταξύ ανθρώπων ή μέσω περιβαλλοντικής επιμόλυνσης.
Πολλοί άνθρωποι και πολλές γάτες που μολύνονται δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα. Αυτό δυσκολεύει τον έγκαιρο εντοπισμό της λοίμωξης και ενισχύει τη σημασία της πρόληψης.
Εάν δεν αντιμετωπιστεί, η γιαρδίαση μπορεί να προκαλέσει σημαντικά γαστρεντερικά προβλήματα, τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην κτηνιατρική παρακολούθηση, στην έγκαιρη διάγνωση και στην καθημερινή υγιεινή.
Οι ιδιοκτήτες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μετάδοσης ακολουθώντας ορισμένα βασικά μέτρα, όπως είναι ο τακτικός κτηνιατρικός έλεγχος. Η εξέταση κοπράνων για παράσιτα, συμπεριλαμβανομένου του Giardia, μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό λοιμώξεων που δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα. Η συχνότητα των εξετάσεων καθορίζεται σε συνεργασία με τον κτηνίατρο, ανάλογα με την ηλικία και τον τρόπο ζωής της γάτας.
Η τακτική απομάκρυνση των κοπράνων και ο σωστός καθαρισμός της αμμοδόχου περιορίζουν επίσης, την πιθανότητα περιβαλλοντικής επιμόλυνσης. Τα χέρια πρέπει να πλένονται με σαπούνι και νερό μετά τον καθαρισμό της αμμοδόχου ή την επαφή με περιττώματα ζώων.
Οι ιδιοκτήτες πρέπει να διατηρούν καθαρά τα σκεύη τροφής και νερού των κατοικιδίων και να αποφεύγουν πρακτικές που μπορεί να οδηγήσουν σε επιμόλυνση, ενώ διάρροια, αλλαγές στις κενώσεις ή άλλα επίμονα γαστρεντερικά συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση από ειδικό.
Η νέα μελέτη δεν δείχνει ότι οι γάτες αποτελούν γενικά επικίνδυνα κατοικίδια ούτε ότι κάθε θετικό δείγμα υποδηλώνει απειλή για τον άνθρωπο. Αναδεικνύει, όμως, ότι ένα συχνό παράσιτο μπορεί να παραμένει αόρατο, ακόμη και σε ζώα που φαίνονται απολύτως υγιή.
Η έγκαιρη διάγνωση, η κατάλληλη κτηνιατρική φροντίδα και η σωστή υγιεινή αποτελούν τα σημαντικότερα εργαλεία για τον περιορισμό της μετάδοσης.
