Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, το 2025 πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον 17 δημόσιες εκτελέσεις: έξι στο Αφγανιστάν και 11 στο Ιράν.
Η ανακοίνωση του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ότι ο καταδικασμένος σε θάνατο, πρώην ταγματάρχης Nidal Hasan θα εκτελεστεί δημόσια από εκτελεστικό απόσπασμα έχει προκαλέσει οργή.
Η εκτέλεσή του έχει προγραμματιστεί για τις 3 Δεκεμβρίου. Ο Hasan καταδικάστηκε το 2013 και του επιβλήθηκε θανατική ποινή για τη δολοφονία 13 ανθρώπων στη στρατιωτική βάση του Fort Hood το 2009. Η ανακοίνωση Χέγκσεθ, πήρε το πράσινο φως από τον Ντόναλντ Τραμπ και η εκτέλεση του Hasan θα πραγματοποιηθεί στο Fort Hood στο Texas. Ωστόσο ο ίδιος μπορεί να ασκήσει έφεση σε ομοσπονδιακό δικαστήριο, κάτι που ενδέχεται να καθυστερήσει ίσως την πραγματοποίηση της εκτέλεσης.
Κατακραυγή για την εκτέλεση του ταγματάρχη Hasan
Ωστόσο η απόφαση για τη δημόσια εκτέλεσή του και το live streaming όπου θα μεταδοθεί, έχει προκαλέσει οργή ακόμα και στους κόλπους του ρεπουμπλικανικού κόμματος.
Πρώτη αντίδραση ήταν από τον ΟΗΕ, που δήλωσε πως μια τέτοια ενέργεια θα ισοδυναμούσε με βασανιστήριο. Αμερικανοί βουλευτές, Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί, καταδίκασαν την απόφαση.
{https://x.com/SenMarkKelly/status/2108583809281094061}
Ο Γερουσιαστής Thom Tillis, μέλος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, δήλωσε στο AFP, ότι ο Hasan πρέπει να εκτελεστεί, αλλά ότι η ζωντανή μετάδοση της εκτέλεσης θα ήταν «απολύτως αποτρόπαια». «Οι δημόσιες εκτελέσεις είναι πρακτική καταπιεστικών δικτατοριών, όπως το Ιράν και το Αφγανιστάν», πρόσθεσε.
{https://x.com/EricLDaugh/status/2108267604515139662}
Το κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο Adam Smith, χαρακτήρισε το σχέδιο του Πενταγώνου «ανησυχητικό» και δήλωσε ότι «γελοιοποιεί το νομικό μας σύστημα». Αξιωματούχος του Πενταγώνου επιβεβαίωσε στο AFP ότι η εκτέλεση θα μεταδοθεί ζωντανά. Νωρίτερα ο Πιτ Χέγκσεθ είχε δηλώσει: «Θα διασφαλίσουμε ότι ο κόσμος θα μπορεί να την παρακολουθήσει, ότι θα είναι δημόσια εκτέλεση». Αργότερα, αναδημοσιεύοντας είδηση μέσου ενημέρωσης για την προγραμματισμένη ζωντανή μετάδοση έγραψε «σωστά».
{https://x.com/OutFrontCNN/status/2108363469154062764}
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα καταδίκασε την κίνηση, δηλώνοντας σε μήνυμα στο γαλλικό πρακτορείο την Παρασκευή ότι «η live μετάδοση μιας εκτέλεσης ισοδυναμεί με δημόσια εκτέλεση και θα παραβίαζε την απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων».
{https://x.com/EricLDaugh/status/2108587695618289788}
Ο πρόεδρος της Διάσκεψης των Καθολικών Επισκόπων των ΗΠΑ, αρχιεπίσκοπος Paul Coakley, χαρακτήρισε την κίνηση «βάρβαρη προώθηση μιας κουλτούρας θανάτου» και τόνισε ότι πρέπει να επανεξεταστεί.
{https://x.com/SkyNews/status/2108317048602325103}
Ο Πιτ Χέγκσεθ από την άλλη δήλωσε ότι η εκτέλεση Hasan θα είναι η πρώτη εκτέλεση από στρατιωτικό εκτελεστικό απόσπασμα από το 1945, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναφερόμενος στην περίπτωση του Eddie Slovik, ο οποίος εκτελέστηκε για λιποταξία το 1945.
{https://x.com/AngieNixon/status/2108508262832234828}
«Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι υπάρχουν σοβαρές συνέπειες για τέτοιου είδους πράξεις», δήλωσε ο Χέγκσεθ σε βίντεο που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη στους επίσημους λογαριασμούς του Πενταγώνου στο X. «Μου αρέσει κάπως η νοοτροπία που είχαμε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: να νικάμε και να κατανοούμε ότι, όταν ο εχθρός σού επιτίθεται, πρέπει να κρατάς τη θέση σου», είπε ο Χέγκσεθ.
Το Κέντρο Πληροφοριών για τη Θανατική Ποινή αναφέρει ότι 135 στρατιώτες έχουν εκτελεστεί από τον αμερικανικό στρατό από το 1916.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, το 2025 πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον 17 δημόσιες εκτελέσεις: έξι στο Αφγανιστάν και 11 στο Ιράν.
Οι στρατιωτικές εκτελέσεις
Ο αμερικανικός στρατός έχει τους δικούς του νόμους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η θανατική ποινή, εγκλήματα που διαπράχθηκαν από άτομα σε υπηρεσία. Ωστόσο, οι θανατικές αυτές ποινές σπάνια έχουν εκτελεστεί σε περιόδους εκτός πολέμου. Ο Ηasan είναι μόλις ο τέταρτος άνθρωπος στον οποίο έχει επιβληθεί θανατική ποινή υπό τη στρατιωτική νομοθεσία και είναι ο πρώτος που θα εκτελεστεί μετά από 65 χρόνια.
Η τελευταία εκτέλεση από τον αμερικανικό στρατό πραγματοποιήθηκε το 1961, όταν ο John Bennett απαγχονίστηκε για βιασμό και απόπειρα φόνου. Ο απαγχονισμός πλέον δεν χρησιμοποιείται στην αμερικανική νομοθεσία ως διαδικασία εκτέλεσης. Ο απαγχονισμός επιβαλλόταν ως ποινή για βιασμό, αδίκημα που πλέον δεν τιμωρείται με θάνατο σύμφωνα με το Ανώτατο Δικαστήριο.
Η εκτέλεση του Hasan ωστόσο θα είναι η πρώτη που θα διενεργηθεί από αμερικανικό στρατιωτικό εκτελεστικό απόσπασμα μετά το 1945, από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Όπως και η ίδια η θανατική ποινή στον στρατό, έτσι και η εκτέλεση από εκτελεστικό απόσπασμα αποτελεί σπάνιο φαινόμενο: έχει εφαρμοστεί σε μόλις έξι σύγχρονες εκτελέσεις (0,4%) σε δύο πολιτείες. Το υπουργείο Δικαιοσύνης φέτος επί διακυβέρνησης Τραμπ πρότεινε τη χρήση εκτελεστικού αποσπάσματος (καθώς και άλλων μεθόδων) για τις ομοσπονδιακές εκτελέσεις, όταν αντιμετώπισαν προβλήματα σε εθνικό επίπεδο σχετικά με την προμήθεια και τη χορήγηση των φαρμάκων για τη θανατηφόρο ένεση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδίωκε εδώ και καιρό την εντατικοποίηση της χρήσης της θανατικής ποινής και ενέκρινε τον αριθμό-ρεκόρ των 13 ομοσπονδιακών εκτελέσεων κατά το τελευταίο διάστημα της πρώτης θητείας του.
Η μαζική δολοφονία στη στρατιωτική βάση
Ο Ηasan σκότωσε 13 άτομα του και τραυμάτισε ακόμα 32 – οι 12 και 30 αντίστοιχα ήταν συνάδελφοί του – όταν άνοιξε πυρ στις 5 Νοεμβρίου του 2009, τρεις εβδομάδες πριν αναχωρήσει με το στράτευμά του για το Αφγανιστάν.
Υπηρετούσε στον στρατό τα τελευταία 21 χρόνια και είχε τον βαθμό του ταγματάρχη, εργαζόταν ως ψυχίατρος και παρέχοντας συμβουλευτική υποστήριξη σε στρατιώτες με Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες. Αυτό κατά την άποψη ειδικών, συνέβαλε στην επιδείνωση της ψυχικής του κατάστασης. Ο ίδιος περιέγραψε την επίθεση ως αντίποινα για τη βία που ασκούσε ο αμερικανικός στρατός εναντίον Μουσουλμάνων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Κατά την επίθεση που εξαπέλυσε, οι δυνάμεις ασφαλείας τον πυροβόλησαν και έμεινε παράλυτος από το στήθος. Αργότερα ο ίδιος ανέλαβε την υπεράσπισή του στο στρατοδικείο, παρά τις αντίθετες συμβουλές των νομικών του συμβούλων.
Στο στρατοδικείο παρουσιάστηκαν στοιχεία, που ανέφεραν ότι ο κατηγορούμενος αντιτίθετο στις στρατιωτικές κατοχές του Ιράκ και του Αφγανιστάν από τις ΗΠΑ, καθώς και ότι είχε επικοινωνήσει διαδικτυακά με ένα πρόσωπο που φέρεται να συνδεόταν με την Αλ Κάιντα. Σύμφωνα με τα στοιχεία είχε επικοινωνήσει με τον ριζοσπαστικό κληρικό Ανουάρ αλ-Αουλάκι, Αμερικανό πολίτη που αργότερα σκοτώθηκε σε πλήγμα αμερικανικού drone στην Υεμένη.
Αν και τα περιστατικά μαζικών πυροβολισμών είναι συχνά στις ΗΠΑ, είναι σχετικά σπάνια σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Ο Hasan είναι ο 10ος βετεράνος του στρατού που έχει προγραμματιστεί να εκτελεστεί φέτος.
