«Είτε το ΔΠΔ θα τερματίσει τις απειλές του, είτε εμείς θα τερματίσουμε το ΔΠΔ» δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο. Ποια είναι η Navi Pillay
Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο την Παρασκευή, λίγες ώρες αφότου ένας από τους πρώην δικαστές του κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης , θέτοντας την Ουάσινγκτον σε τροχιά διπλωματικής σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Το δικαστήριο καταδίκασε την κίνηση ως «επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης» και κάλεσε τα 125 κράτη μέλη του να αναλάβουν δράση για να την υπερασπιστούν.
«Το Δικαστήριο δεν μπορεί να σταθεί μόνο του. Η μοίρα του πλέον βρίσκεται επίσης στα χέρια των κρατών που το δημιούργησαν», ανέφερε σε ανακοίνωσή του. «Δεν πρόκειται μόνο για την υπεράσπιση ενός μόνο θεσμού, αλλά για τη διαφύλαξη της διεθνούς τάξης που βασίζεται στο κράτος δικαίου. Η ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή».
Η κυβέρνηση Τραμπ είναι εδώ και καιρό εχθρική προς το δικαστήριο, το οποίο ιδρύθηκε το 2002 για τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας , και έχει στο παρελθόν επιβάλει κυρώσεις στους εισαγγελείς και τους δικαστές του. Η κίνηση το απόγευμα της Παρασκευής θα προχωρήσει πολύ περισσότερο, τιμωρώντας ενδεχομένως εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στο ίδιο το δικαστήριο.
«Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να ασκήσει δίωξη κατά Αμερικανών», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σε ανακοίνωσή του, όπως πρώτο ανακοίνωσε το Reuters.
«Γι’ αυτό, σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το δικαστήριο, διακόπτοντας τους πόρους του και παραλύοντας την ικανότητά του να λειτουργεί».
Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε τις κυρώσεις με αρχική περίοδο χάριτος έξι μηνών και ορισμένες άλλες εξαιρέσεις που θα επιτρέψουν ορισμένες συναλλαγές για τηλεπικοινωνίες, λογισμικό, πληρωμή συντάξεων και συναλλαγές που σχετίζονται με κρατούμενους.
Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι κυρώσεις έχουν δομηθεί ώστε να δώσουν στο δικαστήριο και στα κράτη μέλη του την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες των ΗΠΑ και να προσαρμοστούν εάν δεν ικανοποιηθούν αυτές οι απαιτήσεις.
Η Ουάσινγκτον έχει καταδικάσει το ΔΠΔ για τα εντάλματα σύλληψης που εκδόθηκαν σε βάρος Ισραηλινών αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, και για μια προηγούμενη έρευνα για τις ενέργειες Αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν, την οποία το ΔΠΔ χαρακτηρίζει «υποτιμημένη».
«Οι κυρώσεις αποσκοπούν στην υπονόμευση του κράτους δικαίου διεθνώς και του έργου που επιτελεί ένα ανεξάρτητο δικαστικό ίδρυμα», δήλωσε στο Reuters η αναπληρώτρια εισαγγελέας του ΔΠΔ, Ναζάτ Σαμίμ Καν. «Το έργο μας θα συνεχιστεί σε όλες τις καταστάσεις, τις έρευνές μας και τις διώξεις μας».
Το ΔΠΔ έχει δημοσίως απαγγείλει κατηγορίες σε περισσότερα από 70 άτομα, συμπεριλαμβανομένων παγκόσμιων ηγετών και σημαντικών προσωπικοτήτων σε παγκόσμιες συγκρούσεις. Εκτός από τον Νετανιάχου, έχει ζητήσει τη σύλληψη προσωπικοτήτων της Χαμάς. Άλλοι που έχουν κατηγορηθεί περιλαμβάνουν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, τον πρώην πρόεδρο του Σουδάν Ομάρ αλ-Μπασίρ και τον πρώην ηγέτη της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι. Οι κατηγορίες εναντίον του προέδρου της Κένυας Γουίλιαμ Ρούτο και του πρώην προέδρου της Κένυας Ουχούρου Κενυάτα αποσύρθηκαν.
Το δικαστήριο έχει λάβει ισχυρή υποστήριξη στο παρελθόν από τα κράτη μέλη του, στα οποία περιλαμβάνονται όλες οι χώρες της ΕΕ και όλα τα μέλη της συμμαχίας του ΝΑΤΟ εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία. Έχει την έδρα του στην Ολλανδία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Το βραβείο Νόμπελ που απονεμήθηκε λίγες ώρες νωρίτερα στη Νοτιοαφρικανή νομικό Navi Pillay, η οποία ήταν μέλος του Τμήματος Εφέσεων του ΔΠΔ από το 2003 έως το 2008, χαρακτηρίστηκε ρητά από την επιτροπή απονομής των βραβείων ως μια χειρονομία υποστήριξης τέτοιων δικαστηρίων σε μια εποχή που «δικαστές και θεσμοί διεθνούς δικαίου δέχονται πολιτικές επιθέσεις».
{https://x.com/NobelPrize/status/2108482846449189371}
«Ένα διεθνές νομικό σύστημα στο οποίο οι εγκληματίες πολέμου λογοδοτούν και τα θύματα κακοποίησης απονέμονται δικαιοσύνη αποτελεί προϋπόθεση για έναν ειρηνικό κόσμο», δήλωσε η επιτροπή του βραβείου.
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ απαγορεύουν σε όλες τις εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ να συνεργάζονται με έναν οργανισμό που έχει υποστεί κυρώσεις, αναγκάζοντας τις τράπεζες να κλείσουν λογαριασμούς, τις ασφαλιστικές εταιρείες να τερματίσουν την ασφαλιστική κάλυψη και τις εταιρείες λογισμικού να διακόψουν τη συνεργασία.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε προηγουμένως επιβάλει στοχευμένες κυρώσεις σε δικαστικούς αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, οι οποίες ανακλήθηκαν υπό τον Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε νέες κυρώσεις λίγες μέρες μετά την επιστροφή του Τραμπ στο αξίωμα τον Ιανουάριο του 2025.
Οι δικαστικοί αξιωματούχοι προετοιμάζονταν εδώ και μήνες για την προοπτική κυρώσεων στο ίδιο το δικαστήριο, αλλάζοντας λογισμικό της Microsoft σε άλλα ανοιχτού κώδικα και κάνοντας νέες ρυθμίσεις για τις τραπεζικές συναλλαγές και την ασφάλιση υγείας.
Ο γραμματέας του δικαστηρίου, Osvaldo Zavala Giler, κάλεσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα την ΕΕ να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει έναν λεγόμενο «μηχανισμό αποκλεισμού» που της επιτρέπει να προστατεύει τις ευρωπαϊκές χώρες από τις εξωεδαφικές επιπτώσεις των κυρώσεων.
Στη δήλωσή του, ο Ρούμπιο είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν καθυστερήσει τις κυρώσεις τους ελπίζοντας ότι το ΔΠΔ και οι χώρες που συμμετείχαν στο ιδρυτικό Καταστατικό της Ρώμης θα αντιμετώπιζαν τις ανησυχίες των ΗΠΑ, αλλά δεν το έπραξαν.
«Είτε το ΔΠΔ θα τερματίσει τις απειλές του, είτε εμείς θα τερματίσουμε το ΔΠΔ. Αναμένουμε από τους συμμάχους μας, πολλοί από τους οποίους αποτελούν μέρος του ΔΠΔ και βασίζονται σε Αμερικανούς στρατιωτικούς για την υπεράσπισή τους, να χαλιναγωγήσουν το δικαστήριο», δήλωσε ο Ρούμπιο.
{https://x.com/clashreport/status/2108571263492837537}
Ποια είναι η Navi Pillay
Η 85χρονη Πιλάι διετέλεσε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από το 2008 ως το 2014.
Επίσης ήταν η πρώτη μη λευκή δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Νότιας Αφρικής και έχει υπάρξει δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) και πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Ρουάντα.
Ήταν επικεφαλής της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία σε έκθεσή της τον Σεπτέμβριο του 2025 κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας.
«Το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για το 2026 απονέμεται σε ένα πρόσωπο το οποίο, με εξαιρετικό θάρρος και ακεραιότητα, πρωτοστάτησε στην πορεία προς μια πιο ολοκληρωμένη παγκόσμια έννομη τάξη. Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της δίωξης για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Νορβηγικής Επιτροπής.
«Ένα κοινό νήμα συνδέει το πρώιμο έργο της για την υπεράσπιση του Νέλσον Μαντέλα και άλλων που αντιστάθηκαν στο απαρτχάιντ με τη μετέπειτα θητεία της ως δικαστή σε ορισμένες από τις σημαντικότερες διεθνείς δικαστικές υποθέσεις της εποχής μας», ανέφερε η επιτροπή.
