Κάθε νέα γνώση βοηθά στη διαμόρφωση μιας σαφέστερης εικόνας για το πώς εξελίσσονται οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών που ενδέχεται να συμβούν χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
Μοτίβα αντισωμάτων στο αίμα των ανθρώπων θα μπορούσαν να προβλέψουν την εμφάνιση ιδιοπαθών φλεγμονοδών νόσων του εντέρου (ΙΦΝΕ) μία δεκαετία πριν από τη διάγνωση, σύμφωνα με έρευνα που αναζωπυρώνει τις ελπίδες για πρώιμο εντοπισμό των εν λόγω παθήσεων.
Η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα, οι δύο κύριες μορφές ΙΦΝΕ, αντιμετωπίζονται συνήθως μόνο αφού εμφανιστούν τα συμπτώματα, όταν το έντερο έχει ήδη υποστεί βλάβη. Ωστόσο, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα στέλνει προειδοποιητικά σήματα έως και μία δεκαετία πριν τη διάγνωση, ανοίγοντας τον δρόμο για δυνητικά πρωιμότερη ανίχνευση, ακόμη και πρόληψη.
«Για πάρα πολύ καιρό μπορούσαμε να θεραπεύσουμε τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου μόνο εφόσον η βλάβη είχε ήδη προκληθεί, και για πολλούς ανθρώπους αυτό είναι πολύ αργά», δήλωσε ο Δρ Αρνό Μπουρχόνιε από το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Γκρόνινγκεν στην Ολλανδία και την Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai στη Νέα Υόρκη.
«Αυτό που δείξαμε είναι ότι η νόσος ξεκινά χρόνια πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα, και το ανοσοποιητικό σύστημα αφήνει προειδοποιητικά σημάδια πολύ πριν από τη διάγνωση», πρόσθεσε ο Μπουρχόνιε. «Αυτό δεν είναι ακόμη ένα τεστ που μπορεί να πει σε κάποιον ότι θα αρρωστήσει, αλλά είναι ένα σημαντικό βήμα προς τον πρωιμότερο εντοπισμό της νόσου και, κάποια μέρα, την πρόληψή της».
Τουλάχιστον 3,8 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με ΙΦΝΕ, ανοσολογικές παθήσεις που προκαλούν χρόνια φλεγμονή της πεπτικής οδού, προκαλώντας πόνο, διάρροια και κόπωση. Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη, αλλά η δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, η γενετική και τα μικρόβια που ζουν στο έντερο μπορούν όλα να συμβάλουν.
Η θεραπεία βασίζεται σε αντιφλεγμονώδη και ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, αλλά πολλοί ασθενείς δεν ανταποκρίνονται, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό καταλήγει σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση κατεστραμμένων τμημάτων του εντέρου. Η μακροχρόνια φλεγμονή αυξάνει επίσης τον κίνδυνο καρκίνου του εντέρου. Αυτό ώθησε τους επιστήμονες να αναζητήσουν τα πρωιμότερα σημάδια της νόσου, με την ελπίδα να εντοπίσουν τα άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο πριν ξεκινήσει η βλάβη.
Ο Μπουρχόνιε και οι συνεργάτες του στο Mount Sinai και το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης πραγματοποίησαν εξετάσεις σε δείγματα αίματος που ελήφθησαν από στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ. Εξέτασαν 2.000 δείγματα από 500 άτομα, 200 από τα οποία εμφάνισαν αργότερα νόσο του Crohn και 200 εκδήλωσαν στη συνέχεια ελκώδη κολίτιδα. Τα υπόλοιπα 100 άτομα δεν ανέπτυξαν καμία από τις δύο παθήσεις.
Τα δείγματα αίματος ελέγχθηκαν για αντισώματα που μπορεί να είχε παράγει το ανοσοποιητικό σύστημα ως απάντηση σε εκατοντάδες χιλιάδες θραύσματα πρωτεϊνών από βακτήρια, ιούς, τροφές, ακόμη και από τους ίδιους τους ιστούς του σώματος.
Στους ανθρώπους που εμφάνισαν στη συνέχεια νόσο του Crohn, τα αντισώματα κατά του ιού Epstein-Barr (ο οποίος προκαλεί λοιμώδη μονοπυρήνωση) ήταν πιο συχνά, ενώ οι διαφορές ήταν ήδη ορατές μία δεκαετία πριν από τη διάγνωση. Το σήμα ήταν εντονότερο σε όσους ανέπτυξαν αργότερα πιο σοβαρή, επιπλεγμένη νόσο, η οποία μπορεί να προκαλέσει στένωση στο έντερο ή να δημιουργήσει μη φυσιολογικούς συριγγώδεις πόρους (συρίγγια).
Τα άτομα που εμφάνισαν ελκώδη κολίτιδα έδειξαν ένα διαφορετικό μοτίβο, το οποίο περιελάμβανε αντισώματα έναντι μίας από τις πρωτεΐνες του ίδιου του οργανισμού.
Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Gut και παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ενωμένης Ευρωπαϊκής Γαστρεντερολογίας (UEG) στη Βαρκελώνη, πρέπει να επιβεβαιωθούν και σε άλλες ομάδες ανθρώπων. Παράλληλα, τα αποτελέσματα δείχνουν μια συσχέτιση παρά αποδεικνύουν ότι οι λοιμώξεις προκαλούν ΙΦΝΕ. Ωστόσο, η ελπίδα είναι ότι οι ΙΦΝΕ θα μπορούσαν τελικά να ακολουθήσουν την πορεία του διαβήτη τύπου 1, όπου μια εξέταση αίματος μπορεί να εντοπίσει τα άτομα των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα έχει αρχίσει να επιτίθεται στο πάγκρεας πριν εμφανιστούν συμπτώματα, επιτρέποντας μια θεραπεία που καθυστερεί την έναρξη της νόσου.
Ο Τζέιμς Λίντσεϊ, καθηγητής γαστρεντερολογίας στο Barts Health, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε ότι η μελέτη προσέφερε «σημαντικές γνώσεις για τα αίτια της νόσου του Crohn και της ελκώδους κολίτιδας, προσθέτοντας δυνητικά νέα εργαλεία για την αναγνώριση όσων βρίσκονται σε κίνδυνο για ΙΦΝΕ». Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι τεχνικές αυτές είναι «σε πολύ μεγάλο βαθμό ερευνητικό εργαλείο» και δεν είναι ακόμη έτοιμες για κλινική χρήση.
Η Μαριάν Ράντκλιφ, διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού Crohn’s & Colitis UK, δήλωσε: «Για τους ανθρώπους που επηρεάζονται από τη νόσο του Crohn και την κολίτιδα, έρευνες όπως αυτή αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός. Κάθε νέα γνώση βοηθά στη διαμόρφωση μιας σαφέστερης εικόνας για το πώς εξελίσσονται αυτές οι παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών που ενδέχεται να συμβούν χρόνια πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα».
Πηγή: Guardian
