Η μονή του Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπηνών είναι το σημαντικότερο από τα μοναστήρια του Νησίου της λίμνης των Ιωαννίνων.

Η ονομασία της οφείλεται στην αριστοκρατική οικογένεια των Φιλανθρωπηνών που εγκαταστάθηκε στα Ιωάννινα από την Κωνσταντινούπολη μετά την άλωσή της το 1204 από τους Σταυροφόρους.

Η οικογένεια των Φιλανθρωπηνών συνδέθηκε στενά με την ιστορία της μονής, καθώς μέλη της υπήρξαν ιδρυτές και ανακαινιστές της. Το καθολικό εικονογραφείται με θαυμάσιες τοιχογραφίες του 16ου αι., που έγιναν σε τρεις διαφορετικές φάσεις (1531/2, 1542, 1560).

Οι αγιογραφίες που είναι έργα ανώνυμων ζωγράφων εντυπωσιάζουν για την πληθώρα των παραστάσεων και θεωρούνται από τα αριστουργήματα της μεταβυζαντινής ζωγραφικής.

Ο πλούτος των παραστάσεων (που χαρακτηρίζονται για το υψηλό επίπεδο τέχνης) και η ποιότητα της ζωγραφικής κάνουν το σύνολο αυτό μοναδικό.