Στον αέρα «πέταξε» το πρόγραμμα χρηματοδότησης «Ανάπτυξη της υπαίθρου-Αγροτική Οδοποιία- Αντώνης Τρίτσης», το Υπουργείο Περιβάλλοντος, αφού έθεσε ξεκάθαρα στους Δήμους ότι δεν έχουν αρμοδιότητα  για να κάνουν  δράσεις βελτίωσης των εκτός σχεδίου αγροτικών οδών, που δεν είναι  κοινόχρηστοι.

Η εν λόγω δράση βρίσκεται σε εξέλιξη, βάσει της πρόσκλησης από το Υπουργείο  Εσωτερικών   για τη χρηματοδότηση έργων αγροτικής οδοποιίας απότον Άξονα «Ποιότητα ζωής και εύρυθμη λειτουργία των πόλεων, της υπαίθρου και των οικισμών» που  αφορά  στη βελτίωση υφιστάμενων δρόμων πρόσβασης σε γεωργική γη και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και την εξασφάλιση της εύκολης και ασφαλούς προσπελασιμότητας στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, στις αγροτικές περιοχές, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, με την παράλληλη βελτίωση και εκσυγχρονισμό των καλλιεργητικών μεθόδων (πρόσβαση μηχανών, εύκολη διακίνηση της παραγωγής κλπ.).

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος όμως, με πρόσφατο  έγγραφο του  (ΥΠΕΝ /ΔΠΟΛΣ/14250/323/15-02-2022),  έβαλε «φρένο» στις αιτήσεις των Δήμων να εντάξουν στο πρόγραμμα δρόμους που είναι ιδιωτικοί και σε πολλές περιπτώσεις οδηγούν στο «πουθενά» και  έκανε σαφές  στις Περιφέρειες και στους Δήμους  ότι: «ουδεμία σχέση έχει η χρηματοδοτούμενη δράση βελτίωσης των αγροτικών οδών σε εκτός σχεδίου περιοχές, με πολεοδομικές αρμοδιότητες. Εξάλλου, κατά την πολεοδομική νομοθεσία (πδ 24/1985, ΦΕΚ 270 Δ’), δεν υφίσταται η έννοια των «αγροτικών οδών» ως κατηγορία κοινοχρήστων οδών, οι οποίες προσδίδουν το απαιτούμενο πολεοδομικό «πρόσωπο» στα ακίνητα εκατέρωθεν με αποτέλεσμα να επιτρέπουν τη δόμηση σε αυτά (βλ και ΣτΕ 4046/2015 σκ 28, 665/2018 σκ 13 κτλ)».

Με το έγγραφο του αυτό το ΥΠΕΝ έφερε  στην επιφάνεια  το  μεγάλο θέμα των νόμιμων κοινόχρηστων δρόμων εκτός σχεδίου  και την καταγραφή τους μέσα από ένα πολεοδομικό σχέδιο.

Ποιοι είναι λοιπόν οι αγροτικοί δρόμοι που αφορά το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και μπορούν χρηματοδοτηθούν οι Δήμοι;
Σε αυτή την κατηγορία υπάγονται :

-Δρόμοι  αγροτικοί που  βρίσκονται σε περιοχές, όπου έγινε αναδασμός -επικοιστικές εκτάσεις  γεωργικές και έχουν χαραχθεί με σχέδιο του Υπουργείου Γεωργίας .

-Δρόμοι που προϋφίστανται του 1923.

-Δρόμοι που ενώνουν οικισμούς μεταξύ τους  και άλλοι δρόμοι, που έχουν αναγνωρισθεί με αποφάσεις της  Διοίκησης  π.χ. Νομάρχη , απόφαση Περιφερειάρχη.

– Οριακοί δρόμοι σχεδίου πόλεως, που καθορίζονται με τη κύρωσή του και έχουν τεθεί σε κοινή χρήση.

– Δρόμοι που επιτρέπουν τη πρόσβαση σε ακτές, αρχαιολογικούς χώρους, σημαντικά δημόσια έργα.

-Δρόμοι που έχουν τεθεί σε κοινή χρήση, με οιανδήποτε νόμιμο τρόπο.

Σε ποιες περιπτώσεις αγροτικών δρόμων δεν επιτρέπεται στους Δήμους και τις Περιφέρειεςνα κάνουν συντήρηση;
Το  Υπουργείο Περιβάλλοντος  ακολουθεί τις αποφάσεις του ΣτΕ , το οποίο  δεν δέχεται την αναγνώριση από τους Δήμους  αυτών των ιδιωτικών δρόμων, που σχηματίστηκαν με ιδιωτική βούληση προς εξυπηρέτηση ιδιωτών  και  στη συνέχεια με την πάροδο του χρόνου δόθηκαν σε δημόσια χρήση . Το ΣτΕ έχει επισημάνει  ότι , το οδικό δίκτυο ενός ΟΤΑ  δεν αποτελεί τοπική του υπόθεση και επομένως οι Δήμοι είναι αναρμόδιοι για τη συντήρηση  και διάνοιξη οδών  και  επίσης  επισημαίνει ότι το κράτος έχει υποχρέωση να καθορίσει ποιοι δρόμοι από αυτό το υπάρχον δαιδαλώδες δίκτυο είναι κοινόχρηστοι  μέσα από έναν σχεδιασμό , που θα προκύψει από  πολεοδομικό σχεδιασμό.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος  ακολουθώντας τις επιταγές του ΣτΕ επιχειρεί να περιορίσει την ανεξέλεγκτη εκτός σχεδίου δόμηση και την καταστρατήγηση των πολεοδομικών κανόνων κι αυτό γιατί η αναγνώριση ενός δρόμου ενεργοποιεί και τις παρεκκλίσεις στις αρτιότητες των εκτός σχεδίου ιδιοκτησιών, με συνέπεια το δομημένο περιβάλλον να πυκνώνει και να επεκτείνεται. Αυτό μάλιστα εφαρμόζει και με την ψήφιση του νόμου . Στα πλαίσια αυτά ψήφισε και το νόμο  4759/2020 για κατάργηση των παρεκκλίσεων σε γήπεδα με πρόσωπο σε Εθνικό ,  Επαρχιακό , Δημοτικό δρόμο, δίνοντας το δικαίωμα στους ιδιοκτήτες τους να εκδώσουν άδεια δόμησης μέσα σε δύο χρόνια.

Πως οι Δήμοι καταστρατηγούν το νόμο και επεμβαίνουν σε μη δημοτικούς κοινόχρηστους δρόμους;
Είναι γεγονός ότι οι εκατοντάδες  δρόμοι που οδηγούν στα χωράφια το χειμώνα  καταστρέφονται από τις νεροποντές . Γι αυτό το λόγο και οι Δήμοι  για την ενίσχυση της υπαίθρου κάθε  άνοιξη αναλαμβάνουν  τον καθαρισμό , συντήρηση και βελτίωση  των υφιστάμενων  δρόμων προκειμένου οι αγρότες και κτηνοτρόφοι να πάνε στα χωράφια τους/εγκαταστάσεις τους .

Όμως δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή από το Υπουργείο Εσωτερικών για το  ποιοι είναι οι κοινόχρηστοι αγροτικοί δρόμοι  που πρέπει να συντηρεί ο κάθε Δήμος και έτσι  ανεξέλεγκτα σε πολλές περιπτώσεις οι Δήμοι  προχωρούν  στη συντήρηση πολλών ιδιωτικών ακόμα και  ανύπαρκτωνδρόμων που οδηγούν στο πουθενά ή   αποτελούν απλές δουλείες διέλευσης,  για να  εξυπηρετήσουν  κάποιους ιδιώτες.

Αποτέλεσμα αυτών είναι , οι Δήμοι να βαφτίζουν «αγροτικό οδικό  δίκτυο»  ιδιωτικούς δρόμους  και κάθε χρόνο ξοδεύουν χρήματα για να τους συντηρούν και να τους τσιμεντοστρώνουν. Μάλιστα στις περισσότερες φορές από αυτήν την όδευση δεν μπορεί να περάσουν δύο  αυτοκίνητα όταν διαστρώνονται μεταξύ τους  , γιατί οι παρόδιοι ιδιοκτήτες  δεν έδωσαν ένα μέτρο περισσότερη γη , και  ίσα –ίσα που χωρά να  περνά  ένα αυτοκίνητο.

Μεγάλο το πρόβλημα και στις πυρκαγιές  σε δάση και εκτός σχεδίου κατοικημένες περιοχές , γιατί  εγκλωβίζονται πυροσβεστικά οχήματα σε δρόμους   στενούς  που οδηγούν σε αδιέξοδο  και χάνεται  πολύτιμος χρόνος επέμβασης.

Σε πολλές δε  περιπτώσεις , αυτοί δρόμοι ( όπως αποκάλυψαν και οι δασικοί χάρτες!!!)  σε μεγάλα τμήματα τους  περνούν  μέσα  από δασικές εκτάσεις , ρέματα και ποτάμιαπου ναι μεν το καλοκαίρι δεν κατεβάζουν νερό , όμως  κάθε χειμώνα που  τα νερά κατεβαίνουν φερτές ύλες καταστρέφονται και για να ξαναγίνουν προσβάσιμοιχώροι διέλευσης αυτοκινήτων , ξοδεύονται χρήματα από τον κρατικό κορβανά ουκ ολίγα χρήματα. Και συνεχώς είμαστε στο ράβε –ξήλωνε!!!!

Ακόμα τα τελευταία χρόνια , οι  Δήμοι ξεκίνησαν  και μία «παραγωγή» βεβαιώσεων,  με τις οποίες  νομιμοποιούσαν  και μάλιστα με υπερβάλλοντα ζήλο   όλους τους δρόμους ότι προϋφίστανται το 1923.

Πρόσφατα μάλιστα,  ο Δήμος Βόλου παρουσία του Δημάρχου Βόλου ,  καμερών και δημοσιογράφων γκρέμισε ιδιωτική περίφραξη με νόμιμη άδεια επικαλούμενος ότι  «έκλεινε» δημοτικό δρόμο, κάτι που δεν ισχύει με την πολεοδομική νομοθεσία.