Με αφορμή τη νέα συμφωνία που υπέγραψε η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) με την Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO), επανέρχεται στο προσκήνιο η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η συνεργασία αυτή βασίζεται στο αμφιλεγόμενο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019 – ένα κείμενο το οποίο ουδέποτε αναγνωρίστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή άλλους διεθνείς οργανισμούς, και χαρακτηρίζεται ως νομικά ανυπόστατο.
Η νέα συμφωνία προβλέπει τη διεξαγωγή γεωλογικών και γεωφυσικών ερευνών σε τέσσερα υπεράκτια οικόπεδα, αλλά και τη διενέργεια εκτεταμένων σεισμικών ερευνών μήκους 10.000 χιλιομέτρων. Αν και δεν έχουν αποσαφηνιστεί επακριβώς οι περιοχές στις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι αυτές πιθανόν να εκτείνονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, νότια της Κρήτης – δηλαδή σε θαλάσσιες ζώνες που η Τουρκία και η Λιβύη διεκδικούν με βάση το μνημόνιο του 2019.
Η συμφωνία υπεγράφη στην Κωνσταντινούπολη και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας Άγκυρας και Τρίπολης, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί σημαντικά σε ενεργειακό και στρατιωτικό επίπεδο.
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί η πρόθεση της Τουρκίας να επαναφέρει το ερευνητικό σκάφος Oruç Reis στην Ανατολική Μεσόγειο. Το πλοίο, το οποίο πρόσφατα ολοκλήρωσε σεισμικές έρευνες στα ανοιχτά της Σομαλίας, φέρεται να αναμένεται στην περιοχή από τις 28 Ιουνίου, με σχεδιασμό να ξεκινήσει νέες σεισμικές δραστηριότητες εντός Ιουλίου.
Η Λιβύη προκαλεί και «κηρύσσει τον πόλεμο» στην Ελλάδα!- Λιβυοτουρκική συμφωνία θίγει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα!
Οι πληροφορίες αυτές, αν και ανεπίσημες, υποδηλώνουν σαφή πρόθεση της Άγκυρας να επαναφέρει την ατζέντα των διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, παραβιάζοντας κατά την ελληνική πλευρά το Διεθνές Δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Η ελληνική κυβέρνηση τηρεί προς το παρόν στάση αναμονής. Παρότι η νέα εξέλιξη έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε διπλωματικό και στρατηγικό επίπεδο, δεν έχει ακόμη υπάρξει επίσημη απάντηση είτε μέσω διπλωματικών διαύλων είτε σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών αναφέρουν ότι η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και εξετάζει τις πιθανές κινήσεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο, με στόχο την αποτροπή νέων τετελεσμένων στην ευρύτερη περιοχή.