Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ διόρισε έναν παιδονευρολόγο με αμφιλεγόμενες απόψεις για τον αυτισμό και την ασφάλεια των εμβολίων ως επικεφαλής του ινστιτούτου για την υγεία των παιδιών.
Η επιλογή αυτή πυροδοτεί ανησυχίες για το ότι ο διευθυντής του NIH, Τζέι Μπατατσάρια, επιλέγει ή αναγκάζεται να επιλέξει από τον προϊστάμενό του, υπουργό Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, ηγετικά στελέχη με περιθωριακές επιστημονικές απόψεις και χωρίς εμπειρία στη χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων του NIH, αναφέρει το Science.
Ο John Gaitanis, ο οποίος μέχρι τον Ιούλιο του 2025 εργαζόταν στο Hasbro Children’s Hospital του Πανεπιστημίου Brown, θα αναλάβει στις 23 Αυγούστου τη διεύθυνση του Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development (NICHD), προϋπολογισμού 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Τζον Γκαϊτάνις απέκτησε πτυχίο Ιατρικής από το Brown και εκπαιδεύτηκε σε νοσοκομεία που διασυνδέονται με το Πανεπιστήμιο Harvard. Έχει διευθύνει τμήματα παιδονευρολογίας στα πανεπιστήμια Brown και Tufts και έχει δημοσιεύσει έρευνες για την επιληψία και τον αυτισμό.
Ωστόσο, η βάση δεδομένων Reporter του NIH δεν παρέχει στοιχεία ότι έχει λάβει ποτέ χρηματοδότηση από τον οργανισμό, ενώ πηγές του NIH δεν κατάφεραν να τον εντοπίσουν μεταξύ των ερευνητών που έχουν υπηρετήσει ως εξωτερικοί αξιολογητές σε επιχορηγήσεις του οργανισμού. Αρκετοί εργαζόμενοι του NICHD δήλωσαν στο Science ότι ανησύχησαν από τον διορισμό του Γκαϊτάνις.
Μια πρώην συνάδελφος του Γκαϊτάνις εξέφρασε επίσης «έκπληξη» για το γεγονός ότι επιλέχθηκε να ηγηθεί ενός μεγάλου κυβερνητικού ερευνητικού ινστιτούτου.
«Ήταν περιζήτητος από ασθενείς που αναζητούσαν εναλλακτικές θεραπείες και οι απόψεις και οι πεποιθήσεις του σχετικά με τα εμβόλια, καθώς και η προσήλωσή του σε μη συμβατικές προσεγγίσεις, ήταν διχαστικές», λέει η γιατρός-ερευνήτρια Φίλις Ντένερι. «Τα δυνατά του σημεία είναι κλινικά και όχι τόσο ερευνητικά, καθώς δεν είχε ποτέ χρηματοδότηση από το NIH ούτε έχει εργαστεί σε ερευνητικά προγράμματα με τρόπο που να παράγει δημοσιεύσεις».
Αμφιλεγόμενος ως προς τις πεποιθήσεις του
Ο Γκαϊτάνις συνδέεται με αρκετές οργανώσεις για τον αυτισμό που υιοθετούν απόψεις εκτός του κυρίαρχου επιστημονικού ρεύματος. Για παράδειγμα, είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Medical Academy of Pediatrics and Special Needs, η οποία έχει προωθήσει εναλλακτικές θεραπείες για τον αυτισμό, όπως η υπερβαρική οξυγονοθεραπεία και η λευκοβορίνη, ένα παράγωγο βιταμίνης που αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ προώθησαν πέρυσι, βασιζόμενοι σε περιορισμένα στοιχεία.
Ο Γκαϊτάνις έχει επίσης εργαστεί ως αμειβόμενος πραγματογνώμονας σε ομοσπονδιακά δικαστήρια, όπου οικογένειες υποβάλουν αξιώσεις για νευρολογικές βλάβες που αποδίδονται σε παιδικά εμβόλια.
Ο Γκαϊτάνις φαίνεται επίσης να έχει υιοθετήσει την αμφιλεγόμενη ατζέντα του Κένεντι «Make America Healthy Again». Τον Σεπτέμβριο του 2025 μάλιστα, εμφανίστηκε σε εκδήλωση για τον αυτισμό που διοργάνωσε το MAHA Institute, μια ομάδα που προωθεί το συγκεκριμένο κίνημα.
Επίσης πέρυσι, ο Γκαϊτάνις προτάθηκε να συμμετάσχει στην Advisory Committee on Immunization Practices των Centers for Disease Control and Prevention, στο πλαίσιο αναδιάρθρωσης που έκανε ο Κένεντι και η οποία έφερε στην επιτροπή μέλη που συμμερίζονται τον σκεπτικισμό σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων. Ο Γκαϊτάνις αρνήθηκε τη θέση, επικαλούμενος « επαγγελματικές υποχρεώσεις», σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post.
Αυτές και άλλες διασυνδέσεις με τις θέσεις του Κένεντι «είναι ανησυχητικές», λέει ο Ντέιβιντ Μάντελ, ερευνητής του αυτισμού στο University of Pennsylvania. «Τώρα πρόκειται να επιβλέπει 1.100 εργαζομένους και να διαχειρίζεται έναν προϋπολογισμό 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ένα ινστιτούτο όπου δεν έχει απολύτως καμία εμπειρία».
Ο διορισμός του Γκαϊτάνις έρχεται σχεδόν δύο εβδομάδες μετά την ανάληψη της θέσης της αναπληρώτριας διευθύντριας και προσωρινής διευθύντριας του NICHD από την ενδοκρινολόγο Ντόροθι Φινκ, μια άλλη γιατρό που συνδέεται με τον Κένεντι.
Μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Τραμπ τον Ιανουάριο του 2025, η Φινκ διετέλεσε προσωρινή υπουργός υγείας, όπου επέβλεψε μεταξύ άλλων την παύση επικοινωνιών σε ολόκληρο το υπουργείο, η οποία προκάλεσε την ακύρωση δεκάδων συνεδριάσεων αξιολόγησης επιχορηγήσεων του NIH, καθώς και το κλείσιμο γραφείων του υπουργείου που επέβλεπαν προσπάθειες για τη διαφορετικότητα, την ισότητα και την ένταξη.
Ο Μπατατσάρια έχει αρχίσει να καλύπτει τις κορυφαίες θέσεις σε 15 ινστιτούτα του NIH, τα περισσότερα από τα οποία έμειναν χωρίς διευθυντές πέρυσι, αφού αρκετοί απολύθηκαν ή απομακρύνθηκαν. Ένας ακόμη διευθυντής, επικεφαλής του ινστιτούτου περιβαλλοντικής υγείας του NIH, μετακινήθηκε σε άλλη θέση και αντικαταστάθηκε από έναν φίλο του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Οι πέντε επιλογές του Μπατατσάρια μέχρι στιγμής φέτος, κάποιες μέσα από το NIH και άλλες εκτός οργανισμού ήταν συμβατικές επιλογές.
Το Politico ανέφερε πρόσφατα ότι το NIH αναμένεται σύντομα να ανακοινώσει και τον διευθύνοντα σύμβουλο της βιοτεχνολογικής εταιρείας ‘Atossa Therapeutics’ Στίβεν Κουέι (Steven Quay) ως διευθυντή του National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID).
Σύμφωνα με το Politico, ο Κουέι δεν προτάθηκε από το προσωπικό του NIH για συνέντευξη, αλλά κέρδισε την υποστήριξη του Κένεντι. Είναι υποστηρικτής της αμφισβητούμενης θεωρίας, την οποία συμμερίζονται πολλοί στην κυβέρνηση Τραμπ, ότι η χρηματοδότηση της έρευνας στην ιολογία από το NIAID συνέβαλε σε διαρροή από εργαστήριο στην Κίνα, η οποία προκάλεσε την πανδημία COVID-19.
Όπως και ο Γκαϊτάνις, ο Κουέι δεν έχει λάβει ποτέ χρηματοδότηση από το NIH. Οι δύο ερευνητές εντάσσονται σε μια ομάδα ανθρώπων που «δεν έχουν καμία ένδειξη ακόμη και στοιχειώδους κατανόησης του τρόπου λειτουργίας του NIH (τουλάχιστον στο παρελθόν) και σαφείς ενδείξεις που συνάδουν με επιλογή βάσει των πολιτικών τους απόψεων», λέει ο Τζέρεμι Μπεργκ, πρώην διευθυντής του ινστιτούτου βασικής έρευνας του NIH (και πρώην αρχισυντάκτης του Science). «Ανησυχούσα ότι θα συνέβαινε κάτι τέτοιο», καταλήγει.
