Στο «κόκκινο» ο ιός του Δυτικού Νείλου. Η έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και το πρωτόκολλο του ΕΟΔΥ.
Σαρωτικός είναι φέτος ο ιός του δυτικού νείλου με τα κρούσματα να είναι στο «κόκκινο». Μάλιστα σύμφωνα με την έκθεση του ΕΟΔΥ, που δόθηκε στη δημοσιότητα το βράδυ της Τετάρτης 26/8, καταγράφηκαν 75 νέα κρούσματα και έξι νέοι θάνατοι.
Αξίζει, ωστόσο, να σημειώσουμε ότι από το 2023 το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας έχει υλοποιήσει δύο οροεπιδημιολογικές μελέτες σχετικά με τον ιό του Δυτικού Νείλου. Από το 2013 έως το 2015 το Πανεπιστήμιο υλοποίησε το πρόγραμμα MALWEST για την ελονοσία και τον ιό του Δυτικού Νείλου. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος έγινε επιτήρηση σε πληθυσμό άγριων πουλιών, κατά κύριο λόγο κορακοειδών, που αποτελούν την «αποθήκη» του συγκεκριμένου ιού. Παράλληλα έγινε επιτήρηση σε άλογα και ανθρώπους.
Συγκεκριμένα έγινε συλλογή άγριων πουλιών και ορολογική εξέτασή τους για τον ιό του δυτικού Νείλου. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά δημιουργήθηκαν ειδικά μοντέλα πρόβλεψης της εμφάνισης του ιού στους ανθρώπους.
«Αποθήκη» τα κορακοειδή
Τα άγρια πουλιά και συγκεκριμένα τα κορακοειδή θεωρούνται «αποθήκες» του ιού. Από τα άγρια πουλιά ο ιός περνά σε πληθυσμούς κουνουπιών, τα οποία μολύνουν τον άνθρωπο, ο οποίος είναι ο τελικός ξενιστής. Ο ιός, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο γιατί η ιαιμία είναι σε χαμηλά επίπεδα και για μικρό χρονικό διάστημα.
Το 80% όσων ανθρώπων που θα προσβληθούν περνά τον ιό με ήπια συμπτώματα ή και καθόλου συμπτώματα. Μόλις το 1% κάνει βαριά νόσηση. Αυτό σημαίνει ότι αντιστοιχεί ένα κρούσμα με νόσηση από το κεντρικό νευρικό σύστημα σε 300 λοιμώξεις στην κοινότητα (σύμφωνα με την οροεπιδημιολογική μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας).
Στα μέτρα αυτοπροστασίας περιλαμβάνονται τα εντομοαπωθητικά και βέβαια η μη έκθεση σε περιοχές όπου υπάρχουν πολλοί πληθυσμοί κουνουπιών.
Κλιματική αλλαγή
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η κλιματική αλλαγή σχετίζεται με τον ιό. «Το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής – σημειώνεται – με τις υψηλές θερμοκρασίες ακόμη και το χειμώνα βοηθά στη διαχείμανση των κουνουπιών. Υπάρχουν περιπτώσεις που βλέπουμε σε περιοχές κουνούπια ακόμη και στην «καρδιά» του χειμώνα».
Τα προγράμματα που εφαρμόζονται έχουν όλα ως στόχο να μειωθούν οι πληθυσμοί των κουνουπιών. «Τα κουνούπια – λένε οι ειδικοί– χρειάζονται συλλογή νερού για να γεννήσουν τα αυγά τους. Για παράδειγμα στον Μαραθώνα οι δεξαμενές που είναι για πότισμα συγκεντρώνουν πληθυσμούς. Ή οι βόθροι που έχουν εξαέρωση και δεν έχουν σίτα. Το πρώτο και σημαντικό μέτρο συνεπώς είναι να μειώσουμε τις υδάτινες συλλογές. Ακόμη και σε αυλές σπιτιών. Ομοίως την ίδια υποχρέωση μείωσης δηλαδή των υδάτινων συλλογών έχουν οι δήμοι και οι περιφέρειες. Όπου αυτό δεν είναι δυνατό τότε προχωρούν σε ψεκασμούς με προνυμφοκτονίες».
Σε αεροψεκασμούς – ακμαιοκτονίες οδηγούνται περιφέρειες εφόσον η κατάσταση ξεφύγει και έχουμε κρούσματα σε ανθρώπους και εξαιρετικά υψηλούς πληθυσμούς κουνουπιών.
Η Αττική
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η Αττική εμφάνιζε αύξηση περιστατικών και την περασμένη χρονιά. Υπάρχουν κάθε χρόνο περιοχές της χώρας που θεωρούνται ως το επίκεντρο. Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι η Λάρισα θεωρούνταν το επίκεντρο του ιού πριν την κακοκαιρία Daniel. Προηγούμενα χρόνια και συγκεκριμένα το 2010 επίκεντρο ήταν περιοχές της βόρειας Ελλάδας. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στην Αλεξάνδρεια Ημαθείας είχε προχωρήσει ακόμη και σε μελέτες σε ανθρώπους που είχαν νοσήσει, προκειμένου να εξετάσει την παραμονή των αντισωμάτων έναντι του ιού στους ανθρώπους, τις νέες εισαγωγές άγριων πουλιών, εάν μπορεί ένα κουνούπι να κάνει κάθετη μετάδοση του ιού στα αυγά του. Στη χώρα μας υπάρχει εθνικό σχέδιο δράσης τόσο από το αρμόδιο υπουργείο όσο και από τον ΕΟΔΥ.
Μάλιστα αυτή τη στιγμή ο ΕΟΔΥ εργάζεται σε επίπεδα ετοιμότητας σε συνεργασία με τις περιφέρειες. Από το 1 έως το 4 είναι τα συγκεκριμένα επίπεδα, ενώ για τον ΕΟΔΥ υπάρχουν περιοχές που ξεκινούν και από επίπεδο 2.
