Σε πτώση η ακροδεξιά στη Σουηδία, με τα έως τώρα εκλογικά αποτελέσματα.
Σε ένα εκλογικό βράδυ που εξελίσσεται σε πραγματικό θρίλερ, η Σουηδία φαίνεται να γυρίζει σελίδα, με την κεντροαριστερή αντιπολίτευση να καταγράφει προβάδισμα απέναντι στον κυβερνητικό συνασπισμό, ενώ την ίδια ώρα οι ακροδεξιοί «Σουηδοί Δημοκράτες» υποχωρούν και χάνουν τη δεύτερη θέση που είχαν κατακτήσει στις προηγούμενες εκλογές.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τον Guardian, οι κάλπες της 13ης Σεπτεμβρίου έφεραν στο προσκήνιο τη Σοσιαλδημοκρατική αντιπολίτευση της πρώην πρωθυπουργού Μαγκνταλένα Άντερσον, η οποία εμφανίζεται ως η ισχυρότερη πολιτική δύναμη, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη κριθεί οριστικά ποιο από τα δύο βασικά πολιτικά μπλοκ θα διαθέτει την πλειοψηφία στη νέα Βουλή.
Η τελευταία προβολή της σουηδικής δημόσιας τηλεόρασης SVT δίνει στους Σοσιαλδημοκράτες 27,6%, ενώ ακολουθούν οι Μετριοπαθείς του πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον με 20%. Οι «Σουηδοί Δημοκράτες» του Τζίμι Άκεσον βρίσκονται στην τρίτη θέση με 17,5%, ενώ ακολουθούν το Αριστερό Κόμμα με 8,2%, το Κόμμα του Κέντρου με 7,1%, οι Χριστιανοδημοκράτες με 6,3%, οι Πράσινοι με 6,2% και οι Φιλελεύθεροι με 5,5%.
Με βάση αυτή την προβολή, το κεντροαριστερό μπλοκ καταλαμβάνει 175 από τις 349 έδρες του σουηδικού Κοινοβουλίου, ενώ τα κόμματα που στηρίζουν την απερχόμενη κυβέρνηση συγκεντρώνουν 174 έδρες. Πρόκειται για διαφορά μόλις μίας έδρας, γεγονός που καθιστά πρόωρη οποιαδήποτε οριστική εκτίμηση για το ποιος θα σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση.
{https://x.com/EuropeElects/status/2099244336588161409}
{https://x.com/EuropeElects/status/2099243836866199649}
Υποχώρηση για την ακροδεξιά
Ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά μηνύματα της κάλπης είναι η υποχώρηση των «Σουηδών Δημοκρατών». Το κόμμα, το οποίο είχε εξελιχθεί σε καθοριστικό παράγοντα της σουηδικής πολιτικής σκηνής και αποτέλεσε βασικό κοινοβουλευτικό στήριγμα της κυβέρνησης Κρίστερσον, βρίσκεται πλέον στην τρίτη θέση.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι «Σουηδοί Δημοκράτες» κινούνται στο 17,5%-17,7%, έναντι 20,54% στις εκλογές του 2022. Η εξέλιξη αυτή συνιστά αισθητή υποχώρηση για ένα κόμμα που τα τελευταία χρόνια είχε καταγράψει σταθερή άνοδο και είχε μετατραπεί σε κεντρικό παράγοντα στη διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας, ιδιαίτερα σε ζητήματα μετανάστευσης, ασφάλειας και εγκληματικότητας.
Παράλληλα, οι Μετριοπαθείς του Κρίστερσον εμφανίζονται ενισχυμένοι σε σχέση με το 2022, καθώς η τελευταία προβολή του SVT τους τοποθετεί στο 20%, έναντι 19,1% στις προηγούμενες εκλογές. Έτσι, το κόμμα του πρωθυπουργού διευρύνει τη διαφορά του από τους «Σουηδούς Δημοκράτες», οι οποίοι μέχρι σήμερα αποτελούσαν τον δεύτερο ισχυρότερο πόλο στον χώρο της δεξιάς.
Από τη δεξιά διακυβέρνηση στην πιθανή επιστροφή της Άντερσον
Ο Ουλφ Κρίστερσον βρίσκεται αντιμέτωπος με την πιθανότητα να χάσει την πρωθυπουργία, μόλις μία κοινοβουλευτική περίοδο μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον δεξιό συνασπισμό.
Η κυβέρνησή του στηρίχθηκε από μια συνεργασία των Μετριοπαθών, των Χριστιανοδημοκρατών και των Φιλελευθέρων, με τους «Σουηδούς Δημοκράτες» να παρέχουν την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη. Στην προεκλογική περίοδο, μάλιστα, η συζήτηση για τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα και την ασφάλεια βρέθηκε στο επίκεντρο, ενώ η πιθανότητα μιας πιο άμεσης κυβερνητικής συμμετοχής της Ακροδεξιάς αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα διακυβεύματα της αναμέτρησης.
Απέναντί του βρέθηκε η Μαγκνταλένα Άντερσον, η οποία διεκδίκησε την επιστροφή των Σοσιαλδημοκρατών στην εξουσία και κατηγόρησε την κυβέρνηση για την πολιτική της, προβάλλοντας την ανάγκη για «νέα κατεύθυνση» στη χώρα. Η σημερινή εικόνα των αποτελεσμάτων δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για μια επιστροφή της στην πρωθυπουργία, εφόσον το προβάδισμα της αντιπολίτευσης επιβεβαιωθεί και καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης.
Μάχη μέχρι την τελευταία ψήφο
Το αποτέλεσμα, ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά αμφίρροπο. Με περίπου 57% των ψήφων καταμετρημένο, η αντιπολίτευση προηγείται με 46,2% έναντι 45,9% του κυβερνητικού μπλοκ, ενώ η προβολή των εδρών παραμένει στο 175-174. Η διαφορά υπολογίζεται σε περίπου 20.000 ψήφους, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μικρές μεταβολές στην καταμέτρηση μπορούν να αλλάξουν τον τελικό συσχετισμό.
Η σουηδική εκλογική βραδιά αποκτά έτσι ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Δεν κρίνεται μόνο το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα, αλλά και η θέση που θα καταλάβει η Ακροδεξιά στο νέο πολιτικό σκηνικό.
Ακόμη και τα πρώτα exit polls είχαν δείξει προβάδισμα της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης, με περίπου 51,3% έναντι 46,8% του δεξιού μπλοκ. Ωστόσο, όσο προχωρούσε η καταμέτρηση, η διαφορά περιοριζόταν δραματικά, μετατρέποντας την αναμέτρηση σε μάχη κυριολεκτικά μέχρι την τελευταία ψήφο.
Επιπλέον, ορισμένες καθυστερημένες ψήφοι, κυρίως από Σουηδούς που ψήφισαν από το εξωτερικό, αναμένεται να καταμετρηθούν αργότερα, με τον Guardian να επισημαίνει ότι ο αριθμός τους θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερος από τη σημερινή διαφορά μεταξύ των δύο μπλοκ.
Ένα αποτέλεσμα με ευρωπαϊκές προεκτάσεις
Η σουηδική κάλπη παρακολουθείται στενά και εκτός της χώρας, καθώς η πορεία των «Σουηδών Δημοκρατών» αποτελεί ένα ακόμη τεστ για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά.
Τα τελευταία χρόνια η Σουηδία είχε αποτελέσει χαρακτηριστικό παράδειγμα της μετατόπισης της πολιτικής συζήτησης προς ζητήματα μετανάστευσης, εγκληματικότητας και εθνικής ταυτότητας. Η άνοδος των «Σουηδών Δημοκρατών» είχε μεταβάλει τους συσχετισμούς και είχε καταστήσει το κόμμα αναγκαίο παράγοντα για τη λειτουργία της δεξιάς κυβέρνησης.
Η σημερινή υποχώρησή τους, εφόσον επιβεβαιωθεί από το τελικό αποτέλεσμα, δεν σημαίνει ότι παύουν να αποτελούν ισχυρή πολιτική δύναμη. Αντίθετα, με ποσοστό γύρω στο 17,5%, παραμένουν ένα από τα σημαντικότερα κόμματα της χώρας. Ωστόσο, η απώλεια της δεύτερης θέσης και η πιθανή επιστροφή της κεντροαριστεράς στην εξουσία θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν αλλαγή πορείας στη σουηδική πολιτική σκηνή.
Προς το παρόν, πάντως, η Σουηδία παραμένει σε αναμονή. Η διαφορά μεταξύ των δύο μπλοκ είναι τόσο μικρή, ώστε η επόμενη κυβέρνηση να μπορεί να κριθεί από μερικές χιλιάδες ψήφους. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η εκλογική αναμέτρηση της 13ης Σεπτεμβρίου εξελίσσεται σε μία από τις πιο οριακές πολιτικές μάχες των τελευταίων ετών στη χώρα.
