Παρόλο που η βελτιστοποίηση των συνηθειών τρόπου ζωής παραμένει το πρώτο βήμα, εάν οι δείκτες των λιπιδίων δεν επανέλθουν στο επιθυμητό εύρος μετά από ένα διάστημα αλλαγών, η έναρξη φαρμακευτικής αγωγής θα πρέπει να εξετάζεται νωρίτερα σε σύγκριση με τα δεδομένα της προηγούμενης δεκαετίας.
Περίπου ένας στους τέσσερις ενήλικες στις ΗΠΑ εμφανίζει υψηλή χοληστερίνη – και συγκεκριμένα υψηλά επίπεδα LDL χοληστερόλης, η οποία μπορεί να συσσωρευτεί σταδιακά στις αρτηρίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Ωστόσο, η «κακή» χοληστερόλη δεν είναι ο μόνος παράγοντας που απαιτεί προσοχή. Άλλα είδη λιπιδίων και λιποπρωτεϊνών μπορούν επίσης να συσσωρευτούν στο αίμα σε μη φυσιολογικά επίπεδα – μια κατάσταση που ονομάζεται δυσλιπιδαιμία – προκαλώντας αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο (ASCVD), την κύρια αιτία θανάτου και νοσηρότητας παγκοσμίως.
Φέτος, Αμερικανοί ειδικοί αναθεώρησαν τις επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες του 2018 για τη διαχείριση της χοληστερόλης και την πρόληψη της δυσλιπιδαιμίας. Παρόλο που το νέο πλαίσιο επικεντρώνεται εκ νέου στον έλεγχο της χοληστερόλης, υιοθετεί παράλληλα μια ευρύτερη οπτική, δίνοντας έμφαση στην πρωιμότερη παρέμβαση για την αντιμετώπιση των λιπιδίων του αίματος που επιβαρύνουν την υγεία.
Το 80% των καρδιαγγειακών νοσημάτων μπορεί να προληφθεί, αλλά χρειάζεται από νωρίς αγωγή
Όπως επισημαίνει ο καρδιολόγος Roger Blumenthal από το Κέντρο Πρόληψης Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Ciccarone του Πανεπιστημίου Johns Hopkins και πρόεδρος της επιτροπής σύνταξης των οδηγιών, περισσότερο από το 80% των καρδιαγγειακών νοσημάτων μπορεί να προληφθεί, με την αυξημένη LDL χοληστερόλη να αποτελεί κεντρικό παράγοντα αυτού του κινδύνου.
Ο ίδιος εξηγεί ότι, παρόλο που η βελτιστοποίηση των συνηθειών τρόπου ζωής παραμένει το πρώτο βήμα, εάν οι δείκτες των λιπιδίων δεν επανέλθουν στο επιθυμητό εύρος μετά από ένα διάστημα αλλαγών, η έναρξη φαρμακευτικής αγωγής θα πρέπει να εξετάζεται νωρίτερα σε σύγκριση με τα δεδομένα της προηγούμενης δεκαετίας.
Βασικός στόχος των νέων οδηγιών προς τους ιατρούς είναι η έναρξη της θεραπείας για τη δυσλιπιδαιμία σε πιο πρώιμο στάδιο, ώστε να μειωθεί ο δια βίου κίνδυνος που συνεπάγεται η παρατεταμένη έκθεση σε αθηρογόνες λιποπρωτεΐνες. Η διατήρηση χαμηλότερων επιπέδων LDL για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, όπως συμβαίνει και με την αρτηριακή πίεση, παρέχει σημαντικά μεγαλύτερη προστασία από μελλοντικά εγκεφαλικά και καρδιακά επεισόδια.
Γιατί πρέπει να εξετάζονται από νωρίς τα παιδιά
Στο πλαίσιο αυτό, ο προληπτικός έλεγχος χοληστερόλης συνιστάται πλέον να ξεκινά από την παιδική ηλικία, συγκεκριμένα μεταξύ 9 και 11 ετών – ή ακόμη και από την ηλικία των δύο ετών, εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό σοβαρής καρδιαγγειακής νόσου ή διαταραχών της χοληστερόλης.
Παράλληλα, οι γιατροί καλούνται να χρησιμοποιούν ένα νέο εργαλείο υπολογισμού κινδύνου, με την ονομασία PREVENT, για την εκτίμηση του 10ετούς και 30ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ασθενείς ηλικίας 30 έως 79 ετών. Το εργαλείο αυτό αξιοποιεί δεδομένα από τις ετήσιες εξετάσεις – όπως η χοληστερόλη, η αρτηριακή πίεση, η ηλικία και οι συνήθειες διαβίωσης – επιτρέποντας την εξατομίκευση της εκτίμησης μέσω «ενισχυτών κινδύνου» (risk enhancers), οι οποίοι καθοδηγούν την ανάγκη για λιπομειωτική θεραπεία.
Ανάλογα με τα αποτελέσματα, οι ιατροί μπορούν να εξετάσουν θεραπείες μείωσης της LDL – που περιλαμβάνουν τόσο παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής όσο και φαρμακευτικές αγωγές όπως οι στατίνες – εφόσον οι ασθενείς κατατάσσονται σε οριακό κίνδυνο (3–5% πιθανότητα εμφάνισης ASCVD σε βάθος δεκαετίας) ή σε ενδιάμεσο κίνδυνο (5–10%).
Σαφή οφέλη από την περαίτερω μείωση της «κακής» χοληστερίνης
Επιπλέον, οι αναθεωρημένες οδηγίες επαναφέρουν συγκεκριμένους θεραπευτικούς στόχους για την LDL. Για άτομα οριακού ή ενδιάμεσου κινδύνου, ο στόχος ορίζεται κάτω από 100 mg/dL, ενώ για όσους βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο κάτω από 70 mg/dL. Σε ασθενείς με εγκατεστημένη αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο που κατατάσσονται σε πολύ υψηλό κίνδυνο, ο στόχος διαμορφώνεται κάτω από 55 mg/dL.
Όπως υπογραμμίζει η καρδιολόγος Pamela B. Morris από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας, όσο χαμηλότερη είναι η LDL, τόσο το καλύτερο, ιδιαίτερα για άτομα με αυξημένο κίνδυνο. Οι κλινικές δοκιμές έχουν δείξει σαφή οφέλη στη μείωση των καρδιαγγειακών επεισοδίων όταν η LDL-C υποχωρεί σε επίπεδα χαμηλότερα από αυτά που συνιστούσαν οι παλαιότερες οδηγίες.
Αν και οι στατίνες παραμένουν η κύρια κατηγορία φαρμάκων για τη μείωση της LDL, οι νέες οδηγίες ενσωματώνουν και άλλες θεραπευτικές επιλογές, όπως η εζετιμίμπη, το βενπεδοϊκό οξύ, οι αναστολείς PCSK9 και το ινκλισιράν (inclisiran).
Για τους ασθενείς, η επικαιροποιημένη σύσταση εστιάζει στην υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών, την κατανόηση της συμβολής των αλλαγών στον τρόπο ζωής και την έγκαιρη δράση μέσω τακτικών ιατρικών ελέγχων. Στις περιπτώσεις όπου τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης συνεχίζουν να αυξάνονται παρά τις προσπάθειες, οι ιατροί διαθέτουν πλέον το κατάλληλο πλαίσιο για να παρέμβουν νωρίτερα και πιο αποτελεσματικά.
Η μελέτη με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of the American College of Cardiology.
Πηγή: sciencealert.com
