Για πρώτη φορά, στις εκλογές συμμετέχουν και κάτοικοι τεσσάρων ουκρανικών περιοχών που η Μόσχα προσάρτησε παράνομα μετά την εισβολή.
Τις πρώτες της βουλευτικές εκλογές μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, διεξάγει από σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου, και για τρεις ημέρες η Ρωσία.
Αν και το αποτέλεσμα των εκλογών θεωρείται σχεδόν βέβαιο, το οικονομικό και πολιτικό κλίμα έχει επηρεαστεί σοβαρά έπειτα από 4,5 χρόνια πολέμου με την Ουκρανία. Σμήνη εχθρικών drones έχουν προκαλέσει τεράστιες ζημιές σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου και εγκαταστάσεις logistics. Οι πολίτες εμφανίζονται όλο και πιο ανήσυχοι.
Η Ενωμένη Ρωσία (United Russia), ο βασικός πολιτικός βραχίονας του Κρεμλίνου, αναμένεται να διατηρήσει τον συντριπτικό έλεγχο της Κρατικής Δούμας, μαζί με άλλες δυνάμεις που ευθυγραμμίζονται με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ελεγχόμενες κάλπες
Ωστόσο, οι αρχές είχαν ενισχύσει τον έλεγχο ενόψει της εκλογικής διαδικασίας.
Το Κρεμλίνο κατέστειλε ακόμη και τα παραμικρά σημάδια διαφωνίας πριν από την τριήμερη εκλογική διαδικασία, η οποία ξεκίνησε σήμερα, Παρασκευή, στην Άπω Ανατολή της Ρωσίας. Το μοναδικό κόμμα που τόλμησε να επικρίνει τον πόλεμο αποκλείστηκε από την εκλογική διαδικασία, ενώ ορισμένοι πολιτικοί που τάσσονται κατά του πολέμου έχουν φυλακιστεί ή αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Για πρώτη φορά, στις εκλογές συμμετέχουν και κάτοικοι τεσσάρων ουκρανικών περιοχών που η Μόσχα προσάρτησε παράνομα μετά την εισβολή. Η Ουκρανία έχει χαρακτηρίσει την ψηφοφορία παράνομη.
Με το αποτέλεσμα να θεωρείται προδιαγεγραμμένο και την κυριαρχία του Πούτιν να μην αντιμετωπίζει άμεση απειλή, αναλυτές εκτιμούν ότι το Κρεμλίνο θεωρεί τις εκλογές σημαντική προσπάθεια για την ενίσχυση της λαϊκής υποστήριξης προς τον πόλεμο και τη νομιμοποίηση των ενεργειών της κυβέρνησης.
«Η επιλογή και η αποφασιστικότητά σας θα αποδείξουν για ακόμη μία φορά ότι εκατομμύρια άνθρωποι στέκονται στο πλευρό των μαχητών μας, ότι είμαστε ένας ενωμένος λαός, δεμένος με κοινές αξίες, ιστορική μνήμη και αγάπη για την πατρίδα», δήλωσε ο Πούτιν σε ομιλία του πριν από την ψηφοφορία.
Τα σημάδια του πολέμου στην καθημερινότητα των Ρώσων
Ένα καλοκαίρι που χαρακτηρίστηκε από επιθέσεις ουκρανικών drones μεγάλης εμβέλειας έφερε τον πόλεμο στην καθημερινότητα εκατομμυρίων Ρώσων.
Οι επιθέσεις επιδείνωσαν τα προβλήματα της οικονομίας, η οποία έχει περιέλθει σε στασιμότητα μετά την αρχική ώθηση που έδωσαν οι τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες. Η κυβέρνηση αύξησε τους φόρους και ενίσχυσε τον εσωτερικό δανεισμό προκειμένου να περιορίσει το αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα.
Οι επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου προκάλεσαν σοβαρή κρίση καυσίμων, η οποία κορυφώθηκε τον Ιούνιο, υποχώρησε για μερικές εβδομάδες και επανήλθε τον Αύγουστο.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε έπειτα από σειρά επιθέσεων σε αποθήκες των ηλεκτρονικών καταστημάτων Wildberries και Ozon. Εκατοντάδες χιλιάδες μικροπωλητές έχασαν τα εμπορεύματά τους, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στην οικονομία.
Όλα αυτά επηρέασαν αρνητικά τη διάθεση του ρωσικού λαού. Οι δημοσκοπήσεις κατέγραψαν πτώση στα ποσοστά αποδοχής του Πούτιν, αν και παρέμειναν υψηλά. Το ανεξάρτητο Levada Center κατέγραψε ποσοστό αποδοχής 76% τον Αύγουστο, από 87% τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ακόμη και ορισμένα υψηλόβαθμα στελέχη της ρωσικής ελίτ εξέφρασαν ανοιχτά τη δυσαρέσκειά τους.
Προειδοποιήσεις για εσωτερική αναταραχή
Ο Αντρέι Κλεπάτς, επικεφαλής οικονομολόγος της κρατικής τράπεζας VEB.RF, προειδοποίησε για πιθανή εσωτερική αναταραχή.
«Δεν θα κερδίσουμε έναν πόλεμο φθοράς», δήλωσε. «Το κόστος για εμάς αυξάνεται. Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι θα αντιμετωπίσουμε κοινωνική κρίση».
Μία μέρα με τις δηλώσεις του, ο Κλεπάτς απομακρύνθηκε από τη θέση του.
Ο Πούτιν αναγνώρισε ότι οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει σημαντικές ζημιές, επέμεινε όμως ότι η οικονομία μπορεί να αντέξει. Δήλωσε ότι η Ουκρανία άνοιξε το «κουτί της Πανδώρας», ανοίγοντας τον δρόμο για μαζικά αντίποινα.
Η Ρωσία ενέτεινε τις επιθέσεις εναντίον του Κιέβου και άλλων πόλεων με πυραύλους και drones, εκμεταλλευόμενη την έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων της Ουκρανίας. Επίσης, η Μόσχα αύξησε δραματικά τις επιθέσεις στα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, διαταράσσοντας τις ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών και άλλων αγροτικών προϊόντων, που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων.
Φόβοι για νέα επιστράτευση
Καθώς η σύγκρουση κλιμακωνόταν, αυξήθηκαν οι φόβοι ότι το Κρεμλίνο εξετάζει το ενδεχόμενο μιας μεγάλης επιστράτευσης.
Η μερική επιστράτευση 300.000 εφέδρων το 2022 οδήγησε εκατοντάδες χιλιάδες Ρώσους να εγκαταλείψουν τη χώρα, υπονομεύοντας την εσωτερική σταθερότητα. Έκτοτε, το Κρεμλίνο βασίζεται σε εθελοντές για τη στελέχωση των ενόπλων δυνάμεων, προσφέροντας σχετικά υψηλούς μισθούς και άλλα κίνητρα.
Ωστόσο, στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η ροή εθελοντών έχει μειωθεί, ενώ οι μεγάλες απώλειες συνεχίζονται.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει πει ότι το Κρεμλίνο εξετάζει νέα επιστράτευση μετά τις εκλογές. Ο Πούτιν απέρριψε τον ισχυρισμό ως «ανοησίες».
Η αντιπολίτευση αποκλείστηκε
Τον Ιούλιο, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ενέκρινε 11 κόμματα για τις βουλευτικές εκλογές, μεταξύ των οποίων το Yabloko, το μοναδικό κόμμα που ασκούσε ανοιχτά κριτική στον πόλεμο.
Ωστόσο, λίγες εβδομάδες αργότερα, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας απέκλεισε το Yabloko από τις εκλογές. Η απόφαση ελήφθη έπειτα από προσφυγή του εθνικιστικού κόμματος Rodina (Πατρίδα), το οποίο υποστήριξε ότι η αντιπολεμική στάση του φιλελεύθερου Yabloko συνιστούσε επιδίωξη παραβίασης της εδαφικής ακεραιότητας της Ρωσίας.
Αναλυτές που παρακολουθούν το Κρεμλίνο χαρακτήρισαν την κίνηση πιθανό σημάδι εσωτερικών αντιπαραθέσεων μεταξύ κυβερνητικών κύκλων: ορισμένοι επιθυμούσαν να διατηρηθεί μια επίφαση εκλογικού ανταγωνισμού, ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή, ενώ άλλοι φοβούνταν ότι η παρουσία του Yabloko θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανοιχτή κριτική για τον πόλεμο και σε πολιτική αστάθεια.
«Οι κίνδυνοι η προεκλογική εκστρατεία να μετατραπεί σε αγώνα υπέρ ή κατά της ειρήνης – δηλαδή σε διαμάχη για τον πόλεμο – ήταν αρκετά υψηλοί και αυτό σαφώς δεν ήταν μέρος του σχεδίου», δήλωσε η Τατιάνα Στανόβαγια του Carnegie Russia Eurasia Center.
Ο Μαξίμ Κρούγκλοφ, αντιπρόεδρος του Yabloko και πρώην μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Μόσχας, καταδικάστηκε τον Ιούνιο σε επτά χρόνια φυλάκισης για διάδοση ψευδών πληροφοριών σχετικά με τον στρατό.
Τον περασμένο μήνα, δικαστήριο καταδίκασε το μέλος του Yabloko Λεβ Σλόσμπεργκ επειδή μίλησε δημόσια κατά του πολέμου και του επέβαλε ποινή φυλάκισης άνω των 11 ετών.
Οι 450 έδρες της Δούμας κατανέμονται ισόποσα: οι μισές μέσω κομματικών ψηφοδελτίων και οι άλλες μισές σε μονοεδρικές περιφέρειες, όπου εκλέγεται ο υποψήφιος που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους. Το Yabloko αποκλείστηκε από το μέρος της εκλογικής διαδικασίας που αφορά τις κομματικές λίστες.
Στη συνέχεια, οι αρχές απέκλεισαν συστηματικά υποψηφίους του Yabloko από το να διεκδικήσουν τις περισσότερες μονοεδρικές περιφέρειες για τη Δούμα και τα περιφερειακά κοινοβούλια.
Ο φιλελεύθερος πολιτικός και επικριτής του πολέμου Μπόρις Ναντέζντιν, ο οποίος προσπάθησε να θέσει υποψηφιότητα απέναντι στον Πούτιν στις προεδρικές εκλογές του 2024, εγκατέλειψε τη Ρωσία τον περασμένο μήνα, φοβούμενος ότι θα φυλακιστεί, αφού χαρακτηρίστηκε «ξένος πράκτορας» και αποκλείστηκε από την διεκδίκηση δημόσιου αξιώματος.
Η κυριαρχία της Ενωμένης Ρωσίας
Η Ενωμένη Ρωσία, η οποία ελέγχει περισσότερα από τα δύο τρίτα των εδρών της Δούμας, αναμένεται να διατηρήσει την κυριαρχία της στην κάτω βουλή, παρά την κόπωση της κοινής γνώμης από τον πόλεμο και την επιδείνωση της οικονομίας.
Τα υπόλοιπα κόμματα της λεγόμενης «συστημικής αντιπολίτευσης» – το Κομμουνιστικό Κόμμα, το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα και η «Δίκαιη Ρωσία» – ακολουθούν την πολιτική του Πούτιν και στηρίζουν σθεναρά τον πόλεμο. Αναμένεται να διατηρήσουν την παρουσία τους στο κοινοβούλιο.
Ο Κρις Γουίφερ, διευθύνων σύμβουλος της Macro-Advisory Ltd., δήλωσε ότι, παρόλο που οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν επηρεάσει το ηθικό του ρωσικού λαού, δεν υπάρχει άμεση απειλή για την πολιτική κυριαρχία του Κρεμλίνου.
Παρότι τα αποτελέσματα θεωρούνται προδιαγεγραμμένα, «το δημόσιο αφήγημα και ιδιαίτερα η συμμετοχή» είναι αυτά που έχουν σημασία για το Κρεμλίνο, ώστε να υποστηρίξει ότι διαθέτει ευρεία λαϊκή στήριξη για τις ενέργειές του, πρόσθεσε ο Γουίφερ.
Με πληροφορίες από France24, AP
