Οι επιστήμονες εξετάζουν επίσης αν θα μπορούσε να περιορίσει την επανάκτηση βάρους μετά τη διακοπή φαρμάκων όπως το Ozempic και το Wegovy.
Μια νέα, πειραματική ενέσιμη θεραπεία που στοχεύει στην καταστροφή των λιποκυττάρων παρουσιάζει ενθαρρυντικά αποτελέσματα, καθώς φαίνεται να μειώνει τόσο το υποδόριο λίπος, όσο και το επικίνδυνο σπλαχνικό λίπος που συσσωρεύεται γύρω από τα εσωτερικά όργανα.
Η ουσία, με την ονομασία CBL-514 παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD), που πραγματοποιήθηκε στο Μιλάνο της Ιταλίας, ανοίγοντας νέες προοπτικές για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Τα πρώτα δεδομένα από κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους δείχνουν σημαντική μείωση του κοιλιακού λίπους. Παράλληλα, πειράματα σε ζώα υποδεικνύουν ότι η θεραπεία ενδέχεται να συμβάλει στον περιορισμό της επανάκτησης βάρους μετά τη διακοπή φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας.
Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο ωστόσο, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση σε ανθρώπους.
Η CBL-514 ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση από τις υπάρχουσες θεραπείες απώλειας βάρους. Αντί να περιορίζει απλώς την ποσότητα λίπους που αποθηκεύουν τα κύτταρα, ενεργοποιεί την απόπτωση, δηλαδή τη φυσική διαδικασία προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα, η ουσία σχεδιάστηκε ώστε να δρα επιλεκτικά στα λιποκύτταρα.
Σε κλινικές μελέτες δεύτερης φάσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντική μείωση του υποδόριου λίπους. Ειδικότερα, οκτώ εβδομάδες μετά την αξιολόγηση της θεραπείας, το 69,6% των συμμετεχόντων που έλαβαν CBL-514 παρουσίασε μείωση του όγκου του υποδόριου λίπους κατά τουλάχιστον 150 ml. Κανένας από τους συμμετέχοντες που έλαβαν εικονικό φάρμακο (placebo) δεν έφτασε το συγκεκριμένο όριο.
Τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν το ενδιαφέρον για μια θεραπεία που θα μπορούσε να αντιμετωπίζει το τοπικό λίπος με μη χειρουργικό τρόπο.
Μείωση του σπλαχνικού λίπους έως και 12%
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ευρήματα σχετικά με το σπλαχνικό λίπος, το οποίο συσσωρεύεται βαθιά στην κοιλιακή κοιλότητα, περιβάλλει όργανα όπως το ήπαρ και το έντερο και συνδέεται στενά με μεταβολικές διαταραχές.
Η υπερβολική συσσώρευσή του σχετίζεται με αντίσταση στην ινσουλίνη, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Για να αξιολογήσουν την επίδραση της CBL-514, ο καθηγητής W. Timothy Garvey από το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ και η Yu-Fang Ling από την εταιρεία Caliway Biopharmaceuticals ανέλυσαν δεδομένα από δύο κλινικές μελέτες δεύτερης φάσης.
Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε συμμετέχοντες που υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία, ώστε να μετρηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο όγκος του σπλαχνικού λίπους.
Στις σχετικές μελέτες συμμετείχαν άτομα με δείκτη μάζας σώματος από 22 έως 30. Οι συμμετέχοντες έλαβαν ενέσεις στην κάτω κοιλιακή χώρα ανά 3 εβδομάδες, για διάστημα έως και 12 εβδομάδων.
Τέσσερις εβδομάδες μετά την τελευταία ένεση, όσοι έλαβαν την πειραματική θεραπεία παρουσίασαν μέση μείωση του σπλαχνικού λίπους κατά 12,01% σε σύγκριση με τις αρχικές μετρήσεις.
Αντίθετα, στην ομάδα του placebo καταγράφηκε μέση αύξηση 5,68%. Η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων έφτασε τις 17,69 ποσοστιαίες μονάδες.
Τα αποτελέσματα παρέμειναν ενθαρρυντικά και στην επόμενη αξιολόγηση. Οκτώ έως δώδεκα εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, ανάλογα με τη μελέτη, ο όγκος του σπλαχνικού λίπους στην ομάδα της CBL-514 παρέμενε κατά μέσο όρο 10,45% χαμηλότερος από την αρχική τιμή.
Στην ομάδα του placebo, αντίθετα, καταγράφηκε αύξηση κατά 11,76%.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα υποδεικνύουν επίδραση της θεραπείας τόσο στο υποδόριο λίπος, όσο και στο λίπος που περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα.
Θα περιορίσει την επανάκτηση βάρους μετά το Ozempic;
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προοπτικές της νέας θεραπείας αφορά τη δυνατότητα συνδυασμού της με φάρμακα που χρησιμοποιούνται ήδη για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, όπως τα Ozempic, Wegovy, Mounjaro και Zepbound.
Τα φάρμακα αυτά, τα οποία περιλαμβάνουν αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 ή σχετικές θεραπείες, έχουν αλλάξει σημαντικά την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, βοηθώντας πολλούς ασθενείς να χάσουν βάρος. Ωστόσο, η διατήρηση του αποτελέσματος μετά τη διακοπή της αγωγής παραμένει πρόκληση.
Οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσο η καταστροφή μέρους των λιποκυττάρων θα μπορούσε να συμβάλει στον περιορισμό αυτού του φαινομένου.
Σε πειράματα σε ζώα, ο συνδυασμός της CBL-514 με την τιρζεπατίδη, μια φαρμακευτική ουσία που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2, οδήγησε σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο της τιρζεπατίδης.
Επιπλέον, μετά τη διακοπή της τιρζεπατίδης οι αρουραίοι που είχαν λάβει τον συνδυασμό των δύο ουσιών ανέκτησαν λιγότερο βάρος από εκείνους που είχαν λάβει μόνο την τιρζεπατίδη.
Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η μείωση του αριθμού των λιποκυττάρων περιορίζει τη δυνατότητα του οργανισμού να αποθηκεύει εκ νέου λίπος.
Πρόκειται, ωστόσο, για υπόθεση που πρέπει να επιβεβαιωθεί με ειδικές μελέτες.
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι η CBL-514 προλαμβάνει την επανάκτηση βάρους σε ανθρώπους μετά τη διακοπή φαρμάκων όπως το Ozempic ή το Wegovy.
Στις μελέτες η θεραπεία χαρακτηρίστηκε γενικά καλά ανεκτή. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούσαν την περιοχή της ένεσης και περιλάμβαναν πόνο, οίδημα και ερυθρότητα. Οι αντιδράσεις αυτές ήταν κατά κανόνα ήπιες έως μέτριες, ενώ δεν αναφέρθηκαν σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα στις συγκεκριμένες δοκιμές.
Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε μια σχετικά περιορισμένη ομάδα συμμετεχόντων δεν αρκεί για να τεκμηριωθεί η μακροχρόνια ασφάλεια της θεραπείας.
Απαιτούνται μεγαλύτερες και μακρύτερης διάρκειας κλινικές μελέτες, προκειμένου να αποσαφηνιστούν το προφίλ ασφάλειας, η αποτελεσματικότητα και οι πιθανές επιπτώσεις της CBL-514.
Η μείωση του κοιλιακού λίπους δεν αφορά μόνο την εμφάνιση
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο περιορισμός του σπλαχνικού λίπους θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερη σημασία για τη μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία.
Ο καθηγητής Garvey εκτιμά ότι, πέρα από την πιθανή αισθητική βελτίωση που συνδέεται με τη μείωση του υποδόριου λίπους, μεγαλύτερη σημασία θα μπορούσαν να έχουν οι επιπτώσεις στο σωματικό βάρος, στην αρτηριακή πίεση και στα επίπεδα χοληστερόλης.
Παράλληλα, η νέα προσέγγιση διαφέρει από επεμβάσεις όπως η λιποαναρρόφηση και η κοιλιοπλαστική, οι οποίες αφορούν κυρίως το υποδόριο λίπος και δεν στοχεύουν άμεσα το σπλαχνικό λίπος.
Εφόσον επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, η CBL-514 θα μπορούσε να προσφέρει μια διαφορετική, μη χειρουργική επιλογή για την αντιμετώπιση του κοιλιακού λίπους, χωρίς να σημαίνει ότι μπορεί να αντικαταστήσει τις υπάρχουσες θεραπείες της παχυσαρκίας αποδεδειγμένα.
Κατά την ανακοίνωση των ευρημάτων, είχε ξεκινήσει η διαδικασία στρατολόγησης συμμετεχόντων για την πρώτη από δύο προγραμματισμένες κλινικές μελέτες τρίτης φάσης.
Τα αποτελέσματά τους θα είναι καθοριστικά για να διαπιστωθεί αν οι μειώσεις του κοιλιακού λίπους που παρατηρήθηκαν στις πρώτες μελέτες μπορούν να επιβεβαιωθούν σε ευρύτερο πληθυσμό.
Οι επιστήμονες θα πρέπει επίσης να εξετάσουν αν η μείωση του αριθμού των λιποκυττάρων οδηγεί σε μακροχρόνια οφέλη για τη διαχείριση του βάρους και τη μεταβολική υγεία.
