Η ξένη καταγωγή πολλών νέων των γαλλικών προαστίων δεν αποτελεί από μόνη της ερμηνεία της κοινωνικής έντασης.
Όσα συμβαίνουν στη Γαλλία δεν μπορούν να ερμηνευθούν αποκλειστικά μέσα από το δημόσιο χρέος, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και τις κρατικές δαπάνες. Μια τέτοια προσέγγιση παραβλέπει έναν καθοριστικό παράγοντα της κοινωνικής δυσαρέσκειας: τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες και την άνιση κατανομή των ευκαιριών.
Οι εικόνες από τα γαλλικά προάστια παραπέμπουν περισσότερο στην Αθήνα του Δεκέμβρη του 2008, μετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, παρά στην Ελλάδα της μνημονιακής περιόδου.
Τότε η χώρα δεν είχε εισέλθει στα μνημόνια ούτε είχε προηγηθεί η δημοσιονομική κατάρρευση. Υπήρχε, ωστόσο, μια συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια, ιδιαίτερα στη νεολαία, που συνδεόταν με την ανασφάλεια για το μέλλον, τις περιορισμένες δυνατότητες κοινωνικής ανέλιξης και την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Η δολοφονία του Γρηγορόπουλου λειτούργησε ως καταλύτης μιας έντασης που ήδη υπήρχε.
Ανάλογες κοινωνικές αντιθέσεις διακρίνονται και στη Γαλλία. Οι ελλείψεις εκπαιδευτικών, η υποβάθμιση των σχολείων στις λαϊκές συνοικίες και οι άνισες εκπαιδευτικές ευκαιρίες αναδεικνύουν βαθύτερες κοινωνικές ανισότητες, οι οποίες δεν μπορούν να αποδοθούν απλώς στη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.
{https://www.youtube.com/watch?v=JSvF9vo72Hg&pp=ygUPZnJhbmNlIHByb3Rlc3Rz}
Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat
Εδώ μας βοηθούν τα στοιχεία της Eurostat. Ο συντελεστής Gini αποτελεί έναν βασικό δείκτη μέτρησης της εισοδηματικής ανισότητας. Κυμαίνεται από το 0, που αντιστοιχεί στην απόλυτη ισότητα, έως το 100, που εκφράζει τη μέγιστη ανισότητα. Το 2024 ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν 29,4, ενώ η Ελλάδα βρισκόταν περίπου στο 32 και η Γαλλία κοντά στο 30.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η οικονομική ευημερία μιας χώρας δεν συνεπάγεται απαραίτητα και ισότιμη κατανομή του εισοδήματος.
{https://www.youtube.com/watch?v=9cLkWlW8DNk&pp=ygUPZnJhbmNlIHByb3Rlc3Rz}
Παράλληλα, σύμφωνα με τη Eurostat, στη Γαλλία το ποσοστό κινδύνου φτώχειας, με βάση το όριο του 2019 προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό, αυξήθηκε κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας στο 17,1% το 2024.
Το κρίσιμο ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο το ύψος των δημόσιων δαπανών, αλλά η αποτελεσματικότητα της αναδιανομής του εισοδήματος και η δυνατότητα όλων των πολιτών να έχουν πρόσβαση σε ίσες ευκαιρίες.
Η ξένη καταγωγή πολλών νέων των γαλλικών προαστίων δεν αποτελεί από μόνη της ερμηνεία της κοινωνικής έντασης. Η φτώχεια, οι διακρίσεις και ο κοινωνικός αποκλεισμός προσφέρουν ένα ουσιαστικότερο πλαίσιο κατανόησης της δυσαρέσκειας.
{https://www.youtube.com/watch?v=XKDGz0EwFp4&pp=ygUPZnJhbmNlIHByb3Rlc3Rz}
Ασφαλώς, η κοινωνική διαμαρτυρία δεν δικαιολογεί τη βία. Ωστόσο, η αποκλειστική εστίαση στα επεισόδια, χωρίς εξέταση των κοινωνικών αιτίων, οδηγεί σε μια επιφανειακή ανάγνωση των γεγονότων. Ο Δεκέμβρης του 2008 στην Ελλάδα ανέδειξε ότι η κρίση κοινωνικής εμπιστοσύνης μπορεί να προηγείται μιας οικονομικής κρίσης.
Οι κοινωνίες δεν αποσταθεροποιούνται μόνο από τα δημοσιονομικά προβλήματα. Αποσταθεροποιούνται όταν οι ανισότητες διευρύνονται, η κοινωνική κινητικότητα περιορίζεται και οι νεότερες γενιές χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο μέλλον.
Αν θέλουμε να κατανοήσουμε όσα συμβαίνουν στη Γαλλία, δεν αρκεί να αναζητούμε αναλογίες με την ελληνική χρεοκοπία του 2010. Χρειάζεται να θυμηθούμε και τις κοινωνικές συνθήκες που οδήγησαν στον Δεκέμβρη του 2008.
