Σοσιαλδημοκράτες και Φιλελεύθεροι κατέληξαν σε προσωρινό συμβιβασμό υπό τον φόβο ενίσχυσης της εθνικιστικής δεξιάς στη Ρουμανία, ενώ παραμένουν οι διαφωνίες για τη δημοσιονομική πολιτική.
Έπειτα από πέντε μήνες πολιτικής αστάθειας, η Ρουμανία απέκτησε νέα κυβέρνηση, καθώς το κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη (20/10) τον Λούκα Νικουλέσκου για τη θέση του πρωθυπουργού. Η συμφωνία των πολιτικών δυνάμεων αποτρέπει προς το παρόν το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, ωστόσο έχει προσωρινό χαρακτήρα, μιας και τα κόμματα καλούνται μέσα στο επόμενο εξάμηνο να καταλήξουν σε σταθερότερη συνενόηση.
Σύμφωνα με το Politico, καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη του συμβιβασμού έπαιξε η ανησυχία για εκλογές, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ακροδεξιά. Το κεντροδεξιό Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα (PNL) και το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD) συμφώνησαν να στηρίξουν τον ανεξάρτητο Νικουλέσκου, πρώην δημοσιογράφο και διπλωμάτη, ο οποίος προτάθηκε για το αξίωμα από τον πρόεδρο της Ρουμανίας, Νικοσούρ Νταν.
Οι Σοσιαλδημοκράτες θα συμμετάσχουν στον νέο κυβερνητικό σχηματισμό, ενώ οι Φιλελεύθεροι θα μείνουν εκτός.
Ο φόβος της ακροδεξιάς και η οικονομική κρίση
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρουμανία αντιμετωπίζει έντονη πολιτική αβεβαιότητα και αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις. Η διεύρυνση του ελλείμματος και οι αντιδράσεις στις πολιτικές περικοπών έχουν ενισχύσει την υποστήριξη προς εθνικιστικά και λαϊκιστικά κόμματα, με τη Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων (AUR) να εμφανίζεται ως ένας από τους βασικούς κερδισμένους της πολιτικής κρίσης.
Η χώρα, με τον έκτο μεγαλύτερο πληθυσμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει παράλληλα ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία για το ΝΑΤΟ, καθώς φιλοξενεί σημαντική στρατιωτική βάση και εγκατάσταση αντιπυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ, συμβάλλοντας στην ασφάλεια της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Παρά τη συμφωνία, η πολιτική ισορροπία παραμένει εύθραυστη. Το νέο πλαίσιο συνεργασίας προβλέπει ορίζοντα έξι μηνών, χωρίς να έχει συμφωνηθεί ακόμη ποια θα είναι η επόμενη ημέρα. Με τη λήξη του, τα κόμματα θα πρέπει να επαναδιαπραγματευτούν τους όρους συνεργασίας τους.
Στο επίκεντρο ο προϋπολογισμός του 2027
Προτεραιότητα των Σοσιαλδημοκρατών είναι η κατάρτιση ενός προϋπολογισμού για το 2027 με έμφαση στις επενδύσεις, τον οποίο επιδιώκουν να περάσουν έως το τέλος Νοεμβρίου. Ο επικεφαλής του PSD, Σορίν Γκριντεάνου, υποστηρίζει ότι η χώρα χρειάζεται ένα σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης και όχι μια νέα περίοδο αυστηρής λιτότητας.
Παράλληλα, ο Γκριντεάνου επιδιώκει την αναθεώρηση του προϋπολογισμού του 2026 έως το τέλος Οκτωβρίου, καθώς και την επιτάχυνση της υλοποίησης ευρωπαϊκών έργων, προκειμένου να αποδεσμευτούν διαθέσιμα κονδύλια.
Η στάση αυτή σηματοδοτεί μια προσπάθεια αλλαγής οικονομικής κατεύθυνσης, καθώς οι περικοπές και οι μεταρρυθμίσεις για τον περιορισμό του δημόσιου χρέους είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Τον Μάιο, οι Σοσιαλδημοκράτες είχαν συμπράξει με την AUR για την ανατροπή της προηγούμενης κυβέρνησης συνασπισμού, καθώς η δυσαρέσκεια για τα μέτρα λιτότητας έστρεφε μέρος της εκλογικής τους βάσης προς την εθνικιστική δεξιά.
Δύσκολη η επιστροφή σε έναν σταθερό συνασπισμό
Ο Γκριντεάνου ελπίζει ότι σε έξι μήνες θα μπορέσει να πείσει τους πρώην κυβερνητικούς εταίρους του να επιστρέψουν σε μια κοινή κυβερνητική προσπάθεια, αυτή τη φορά με διαφορετική οικονομική ατζέντα. Ωστόσο, η επιμονή του στην αποφυγή νέων περικοπών δημιουργεί σημαντικές διαφωνίες με το PNL, το οποίο εξακολουθεί να υπερασπίζεται τη δημοσιονομική πειθαρχία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Φιλελεύθεροι αρνήθηκαν να υπογράψουν ένα αναλυτικό πρόγραμμα κυβερνητικού συνασπισμού. Ως αποτέλεσμα, η νέα διοίκηση θα πρέπει να αναζητά κοινοβουλευτική στήριξη για κάθε επιμέρους πρωτοβουλία, χωρίς να διαθέτει μια ολοκληρωμένη και δεσμευτική συμφωνία μεταξύ των κομμάτων.
Ο επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών εκτιμά, πάντως, ότι η συγκρότηση της νέας κυβέρνησης καθιστά δυσκολότερη την άμεση προσφυγή στις κάλπες. Σύμφωνα με το ρουμανικό Σύνταγμα, η διάλυση του κοινοβουλίου προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, δύο αποτυχημένες προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης.
Αποκλείει συνεργασία με την AUR
Παρά την κοινή τους στάση για την ανατροπή της προηγούμενης κυβέρνησης, ο Γκριντεάνου ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να συνάψει πολιτική συμφωνία με την AUR, επικαλούμενος βαθιές διαφορές σε ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας.
Όπως αποκάλυψε, απέρριψε πρόταση της AUR για στήριξη ενός πακέτου κοινωνικών δαπανών ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό του 2026. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ακροδεξιό κόμμα ζητούσε ως αντάλλαγμα τη στήριξη των Σοσιαλδημοκρατών σε ένα άλλο ζήτημα, το οποίο δεν προσδιορίστηκε. Ο ίδιος επέλεξε να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με το PNL, αναζητώντας έναν συμβιβασμό.
«Όσο θα παραμένω σε αυτή τη θέση, το PSD δεν θα έχει καμία συμφωνία με την AUR», διαβεβαίωσε.
Η νέα κυβέρνηση δίνει στη Ρουμανία μια προσωρινή διέξοδο από την πολιτική κρίση, χωρίς όμως να εξασφαλίζει μακροπρόθεσμη σταθερότητα. Οι επόμενοι έξι μήνες θα αποτελέσουν κρίσιμη δοκιμασία τόσο για την οικονομική πολιτική της χώρας όσο και για την ικανότητα των κομμάτων να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενίσχυση της ακροδεξιάς εξακολουθεί να επηρεάζει τις πολιτικές ισορροπίες.
Με πληροφορίες του Politico
