Πέρασαν δυόμισι αιώνες, ένα σωρό αποστολές, αμέτρητες καταδύσεις και χαρτιά που θύμιζαν… πειρατικό θησαυρό, αλλά ναι: το περιβόητο πλοίο του Κάπτεν Τζέιμς Κουκ φαίνεται πως βρέθηκε και επίσημα!
Το μυστηριώδες ναυάγιο που είχε εντοπιστεί πριν καιρό στο λιμάνι του Νιούπορτ στο Ρόουντ Άιλαντ, ταυτοποιήθηκε πλέον ως το Endeavour, το πλοίο-σύμβολο της πρώτης ευρωπαϊκής εξερεύνησης στην ανατολική ακτή της Αυστραλίας.
Η ανακοίνωση ήρθε από το Εθνικό Ναυτικό Μουσείο της Αυστραλίας (ANMM), που εδώ και 25 χρόνια είχε ρίξει άγκυρα σε μια διεθνή, υποβρύχια αποστολή… γεμάτη αρχαιολογικά πάθη και ιστορικά δεδομένα. Ο διευθυντής του μουσείου, Daryl Karp, εξήγησε πως η έρευνα ήταν ένα τιτάνιο έργο: σκαναρίσματα, μετρήσεις, παλιοί χάρτες, υπολογισμοί και φυσικά βουτιές στα παγωμένα νερά της Αμερικανικής Ανατολικής Ακτής.
Το βυθισμένο σκαρί συγκρίθηκε σχολαστικά με τα αρχικά σχέδια του Endeavour — και το παζλ άρχισε να συμπληρώνεται. Η θέση των καταλοίπων, η ξυλεία, οι διαστάσεις… όλα συμφωνούσαν. Οι ειδικοί εντόπισαν συγκεκριμένα τμήματα του ξύλου που ταίριαζαν με τις θέσεις των ιστών του πλοίου, ενώ η προέλευση του υλικού ήταν ευρωπαϊκή — όπως αρμόζει σε ένα σκαρί που σαλπάρισε για εξερεύνηση τον 18ο αιώνα.
Επιτέλους, το βρήκαν! Το χαμένο πλοίο του Κάπτεν Κουκ «ξεθάφτηκε» μετά από 250 χρόνια
Το Endeavour, πέρα από το πλοίο του Κουκ, ήταν και το πρώτο ευρωπαϊκό σκάφος που έφτασε στην ανατολική Αυστραλία και «χάραξε» τη Νέα Ζηλανδία στον χάρτη. Μετά την ιστορική του αποστολή, πουλήθηκε το 1775, βαφτίστηκε Lord Sandwich (ναι, όπως το σνακ) και βυθίστηκε το 1778, κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας.
Το πλοίο αυτό ταυτίστηκε τελικά με το ναυάγιο RI 2394, που είχε ανακαλυφθεί στα αμερικανικά παράλια.
Όμως, επειδή χωρίς λίγο σασπένς δεν έχει γούστο, οι ερευνητικοί συνεργάτες του ANMM από το Rhode Island Marine Archaeology Project (RIMAP) φάνηκαν λιγάκι… δυσαρεστημένοι. Το 2022, όταν η ANMM δημοσίευσε μια προκαταρκτική έκθεση, οι ερευνητές του RIMAP αντέδρασαν, δηλώνοντας πως ήταν πρόωρη και αντίθετη με τη μεταξύ τους συμφωνία.
Το ANMM, πάντως, τους αναγνώρισε δημόσια για την πολύτιμη συμβολή τους στην ιστορική τεκμηρίωση και καταγραφή, αν και επέμεινε: αυτό είναι το Endeavour.