Έντονο προβληματισμό και αντιδράσεις προκαλεί στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων η εφαρμογή του μέτρου διαγραφής των λεγόμενων «αιώνιων» φοιτητών, μετά την επίσημη ενημέρωση ότι περισσότεροι από 600 φοιτητές διαγράφονται σε δύο σχολές, στο Τμήμα Χημείας και στο Τμήμα Νοσηλευτικής. Το ζήτημα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για τα όρια, τις κοινωνικές επιπτώσεις και την ουσία της συγκεκριμένης νομοθετικής πρόβλεψης.
Σύμφωνα με καταγγελίες των Αγωνιστικές Κινήσεις και του KKE (μ-λ) – Κομματική Οργάνωση Ιωαννίνων, οι πρώτες διαγραφές φοιτητών βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και σε άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, όπως στην Κρήτη, την Πάτρα και τη Θεσσαλία. Όπως επισημαίνεται, η εφαρμογή του μέτρου σηματοδοτεί ένα νέο κύμα αποκλεισμών στην ανώτατη εκπαίδευση, με τις πρυτανικές αρχές, το Υπουργείο Παιδείας και την κυβέρνηση να κατηγορούνται ότι επέλεξαν την περίοδο των Χριστουγέννων για την ενεργοποίησή του, όταν σημαντικός αριθμός φοιτητών απουσιάζει από τις πόλεις φοίτησης.
Οι ίδιες πηγές χαρακτηρίζουν τις διαγραφές ως έναν από τους πιο αυστηρούς ταξικούς φραγμούς που έχουν θεσπιστεί στα ελληνικά πανεπιστήμια, υποστηρίζοντας ότι πλήττουν κυρίως φοιτητές που αντιμετώπισαν οικονομικές, οικογενειακές ή κοινωνικές δυσκολίες και δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν έγκαιρα τις σπουδές τους. Υπογραμμίζεται ότι η εξέλιξη αυτή δεν θα πρέπει να περάσει χωρίς αντίδραση, καθώς αγγίζει τον πυρήνα του δικαιώματος στη μόρφωση και της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει απευθυνθεί κάλεσμα για μαζική συμμετοχή στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας που πραγματοποιείται σήμερα, Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου, στις 18:30, στην Περιφέρεια Ηπείρου, με βασικό αίτημα την ακύρωση των διαγραφών και την προστασία των φοιτητών που κινδυνεύουν να χάσουν οριστικά τη φοιτητική τους ιδιότητα.
Την ίδια στιγμή, πανεπιστημιακοί κύκλοι επισημαίνουν ότι το ζήτημα των διαγραφών παρουσιάζει και μια διαφορετική, λιγότερο ορατή διάσταση. Σε παλαιά τμήματα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, όπως το Ιστορικό – Αρχαιολογικό, ο αριθμός των εγγεγραμμένων φοιτητών που θεωρούνται «αιώνιοι» είναι μεγάλος, ωστόσο δεν αντανακλά απαραίτητα πραγματική πρόθεση ολοκλήρωσης σπουδών. Σύμφωνα με πληροφορίες, από εκατοντάδες εγγεγραμμένους ακόμη και από τη δεκαετία του 1960, μόλις ένας φοιτητής εκδήλωσε ενεργό ενδιαφέρον να πάρει πτυχίο, έχοντας εγγραφεί το 2015 και εμπίπτοντας στο ισχύον νομικό πλαίσιο. Στην περίπτωσή του, μάλιστα, καταγράφεται προσπάθεια διευκόλυνσης από το διδακτικό και διοικητικό προσωπικό ώστε να ολοκληρώσει τις σπουδές του.
Παρόμοια εικόνα φέρεται να υπάρχει και σε άλλα τμήματα του τοπικού ΑΕΙ, αλλά και σε πανεπιστήμια της υπόλοιπης χώρας. Όπως τονίζεται, ο νόμος για τη διαγραφή των «αιωνίων» φοιτητών αφορά στην πράξη ελάχιστες περιπτώσεις ανθρώπων που επιθυμούν πραγματικά να αποφοιτήσουν αλλά καθυστέρησαν για σοβαρούς προσωπικούς λόγους. Στη συντριπτική πλειονότητα, πρόκειται για εγγραφές που παραμένουν ανενεργές επί δεκαετίες, δημιουργώντας έναν πλασματικό αριθμό φοιτητών που επηρεάζει κρίσιμα στοιχεία λειτουργίας των πανεπιστημίων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χρηματοδότηση για τη φοιτητική μέριμνα. Όταν το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων υπολογίζει, για παράδειγμα, σίτιση δεκάδων χιλιάδων φοιτητών και καταβάλλει αντίστοιχα ποσά σε ιδιωτικές εταιρείες, η ύπαρξη ανενεργών εγγραφών διογκώνει τεχνητά τις ανάγκες. Η διαγραφή των «αιωνίων», σύμφωνα με αυτή τη λογική, οδηγεί σε εξορθολογισμό των αριθμών και απελευθέρωση πόρων που μπορούν να κατευθυνθούν σε πραγματικές ανάγκες των ενεργών φοιτητών και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Η συζήτηση για το «ναι ή όχι» στις διαγραφές παραμένει ανοιχτή και πολυεπίπεδη, με κοινωνικές, οικονομικές και εκπαιδευτικές προεκτάσεις. Το βέβαιο είναι ότι το θέμα επαναφέρει στο επίκεντρο τον ρόλο του δημόσιου πανεπιστημίου, τα όρια της κρατικής πολιτικής στην ανώτατη εκπαίδευση και την ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στην κοινωνική ευαισθησία και τη βιώσιμη λειτουργία των ΑΕΙ.