Υπάρχουν ανακαλύψεις, κυρίως λίθινα εργαλεία, από τις πηγές ως το δέλτα του ποταμού, που μαρτυρούν ότι προϊστορικοί άνθρωποι ζούσαν στην περιοχή κατά  τη μέση (50.000 π.Χ.) και νεότερη (35.000~9.000 π.Χ.) παλαιολιθική περίοδο.

Αλλά και κατά τη νεολιθική περίοδο, όπως διαπιστώνεται από τα ευρύματα  στην περιοχή της Σίδερης Θεσπρωτίας, στα βόρεια του Καλαμά, και σε παραποτάμιες περιοχές των εκβολών (Πύργος Ραγίου, Γιτάνη κ.τ.λ.).

Αρχαίοι οικισμοί είχαν αναπτυχθεί γύρω από τον ιστορικό ποταμό Καλαμά στη Θεσπρωτία, καθώς ήταν κομβικό σημείο για την  επικοινωνία των παραλίων της Θεσπρωτίας με την ενδοχώρα της Ηπείρου, μέσα  από τη μεταφορά ανθρώπων, αντικειμένων και ιδεών.

katoci.blogspot.com