Ανησυχία προκαλεί στους Ηπειρώτες η νέα φάση εφαρμογής του εθνικού σχεδιασμού για τα απόβλητα, καθώς προβλέπεται η δημιουργία και λειτουργία μονάδων καύσης, χωρίς προηγούμενη ουσιαστική συζήτηση και με σοβαρό οικονομικό αντίκτυπο για την περιοχή.

Ειδικότερα, από την 1η Αυγούστου ξεκίνησε σιωπηλά η δημόσια διαβούλευση επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που αφορά στη δημιουργία ενός πανελλαδικού δικτύου μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων – δηλαδή εγκαταστάσεων καύσης. Η πρωτοβουλία αυτή του Υπουργείου Περιβάλλοντος λαμβάνει χώρα εν μέσω θερινών διακοπών, γεγονός που ήδη επικρίνεται από αιρετούς και φορείς σε αρκετές περιοχές της χώρας, με την Ήπειρο να παραμένει (μέχρι στιγμής) σιωπηλή.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ήπειρος εντάσσεται στην Ενότητα 1.2 μαζί με τη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, τη Θεσσαλία και τα Ιόνια Νησιά, με τη μονάδα καύσης να χωροθετείται στην Π.Ε. Κοζάνης. Αυτό σημαίνει πως τα υπολείμματα αποβλήτων από την Μονάδα Ανάκτησης Αποβλήτων Ιωαννίνων (ΜΑΑ) θα πρέπει να μεταφέρονται σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων, με το κόστος να βαραίνει τους Δήμους και –τελικά– τους πολίτες της Ηπείρου.

Κόστος και αδιαφάνεια στο προσκήνιο

Η μεταφορά των απορριμμάτων σε άλλη Περιφέρεια, σε συνδυασμό με την ενεργοβόρα διαδικασία της καύσης, ενδέχεται να προκαλέσει σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις, την ώρα που ήδη οι Ηπειρώτες καταβάλλουν υψηλό τίμημα για την επεξεργασία των απορριμμάτων μέσω υφιστάμενων υποδομών.

Επιπλέον, προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι η δημόσια διαβούλευση διεξάγεται χωρίς ανοιχτά και προσβάσιμα εργαλεία (όπως το opengov ή το Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο), αλλά μόνο μέσω αποστολής email, περιορίζοντας τη διαφάνεια και τον δημόσιο διάλογο.

Τι προβλέπει η μελέτη

Σύμφωνα με τη ΣΜΠΕ, ο στόχος είναι έως το 2030 μόλις το 10% των απορριμμάτων να καταλήγει σε ΧΥΤΥ. Το υπόλοιπο 90% θα αξιοποιείται ενεργειακά, με την καύση να προβάλλεται ως η πλέον ενδεδειγμένη τεχνολογία, παρά τις αντιδράσεις που εκφράζουν περιβαλλοντικές οργανώσεις λόγω των πιθανών συνεπειών για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

Η διαδικασία της διαβούλευσης έχει διάρκεια μόλις 35 ημερών, ενώ ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον βαθμό συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών και των τοπικών φορέων.