Σε εποχές ιστορικών ανακατατάξεων, όταν οι κοινωνίες δοκιμάζονται από κρίσεις, αβεβαιότητες και αδιέξοδα, η πολιτική χρειάζεται μια πυξίδα. Ένα σταθερό σημείο που θα δείχνει τον δρόμο προς τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη και την πρόοδο. Για τη χώρα μας, η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ την περίοδο 2015-2019 αποτέλεσε μια τέτοια πυξίδα, αφήνοντας πίσω της μια παρακαταθήκη που σήμερα είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.
Η ανάληψη της εξουσίας από τον ΣΥΡΙΖΑ έγινε μέσα σε πρωτόγνωρες συνθήκες: οικονομική ασφυξία, επιτροπεία, διεθνείς πιέσεις, ένα κράτος εξαντλημένο από χρόνια λιτότητας. Παρά τις δυσκολίες, η κυβέρνηση κατάφερε να επιτύχει τρεις στρατηγικούς στόχους: Έξοδο από τα μνημόνια και ανάκτηση της οικονομικής κυριαρχίας. Στήριξη των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων, με μέτρα για την υγεία, την παιδεία, την εργασία και την κοινωνική συνοχή. Ενίσχυση του διεθνούς κύρους της χώρας, με κορυφαία στιγμή τη Συμφωνία των Πρεσπών, που ανέδειξε την Ελλάδα ως δύναμη ειρήνης και σταθερότητας στα Βαλκάνια.
Η τετραετία αυτή απέδειξε ότι υπάρχει εναλλακτικός δρόμος. Ότι μπορεί να υπάρξει προοδευτική διακυβέρνηση που, ακόμη και με συμβιβασμούς, παράγει αποτελέσματα και δίνει προοπτική. Αυτή είναι η παρακαταθήκη που μένει ζωντανή και δεν αφορά μόνο το χθες, αλλά κυρίως το αύριο.
Η σημερινή πραγματικότητα είναι ζοφερή, καθώς η χώρα διέρχεται πολλαπλές κρίσεις: ακρίβεια, εκτόξευση ανισοτήτων, εργασιακή ανασφάλεια, κλιματική κρίση που απειλεί ζωές και υποδομές, δημογραφικό πρόβλημα, κρίση εκπροσώπησης, υπονόμευση των θεσμών και του κράτους δικαίου.
Ο πολίτης νιώθει εγκλωβισμένος ανάμεσα σε μια κυβέρνηση που δεν τον εκφράζει και σε έναν κατακερματισμένο προοδευτικό χώρο που αδυνατεί να παρουσιάσει πειστική εναλλακτική πρόταση. Ο θυμός, η απογοήτευση και η αγανάκτηση που γεννούν η συσσωρευμένη αίσθηση αδικίας και η διάψευση προσδοκιών διαπερνούν ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας.
Το αίτημα για πολιτική αλλαγή γίνεται όλο και πιο επιτακτικό. Η χώρα πρέπει άμεσα να γυρίσει σελίδα. Να τελειώνουμε οριστικά με τα καρτέλ και την αισχροκέρδεια, με τα σκάνδαλα και την καταπάτηση του κράτους δικαίου. Χρειάζεται μια πολιτική που θα συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική δικαιοσύνη, τον ρεαλισμό με το όραμα.
Το ουσιαστικό διακύβευμα της σημερινής συγκυρίας είναι η συγκρότηση μιας ευρείας πολιτικής συμμαχίας που θα αγκαλιάζει όλες τις δυνάμεις οι οποίες επιδιώκουν μια προγραμματική σύγκλιση, με στόχο τη διαμόρφωση μιας κοινής πορείας απέναντι στη δεξιά και την ακροδεξιά. Αυτό, όμως, απαιτεί οργάνωση, συλλογική δράση και συμμετοχή. Απαιτεί χώρους διαλόγου, κοινές αξίες και στόχους που υπερβαίνουν το ατομικό συμφέρον. Προϋποθέτει την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, αλλά και τη δημιουργία νέων μορφών συμμετοχής και δράσης.
Η νέα προοδευτική πρόταση δεν μπορεί να είναι αντιγραφή του παρελθόντος. Χρειάζεται να απαντήσει στις ανάγκες του σήμερα και του αύριο. Αυτή η πολιτική ατζέντα δεν είναι ουτοπία. Είναι η απάντηση στις αγωνίες της κοινωνίας και η μόνη που μπορεί να φέρει ξανά ελπίδα. Το ερώτημα είναι αν θα την ακολουθήσουμε ή αν θα παραμείνουμε εγκλωβισμένοι στη στασιμότητα, στην αδικία και στον φόβο.
Η επιλογή αφορά όλους μας. Και είναι ξεκάθαρη: η κοινωνία χρειάζεται ξανά ελπίδα, χρειάζεται ξανά προοπτική. Χρειάζεται μια πυξίδα που να δείχνει σταθερά τον δρόμο της προόδου και της αλλαγής.
Η συγκυρία είναι κρίσιμη. Ο κατακερματισμός των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων, σε συνδυασμό με τις χαμηλές επιδόσεις τους, ενισχύει τη Δεξιά και την ακροδεξιά. Την ίδια στιγμή, η κοινωνία δεν αντέχει άλλο μια διακυβέρνηση που διευρύνει τις ανισότητες και υπονομεύει τη δημοκρατία.
Η πλειοψηφία ζητά καθαρά τη συμπόρευση του προοδευτικού χώρου και μια αξιόπιστη προοδευτική εναλλακτική. Μια υπέρβαση. Γι’ αυτό απαιτούνται άμεσα πρωτοβουλίες με σαφές σχέδιο, ώστε να τεθούν οι βάσεις για τη συγκρότηση μιας ισχυρής και πειστικής έκφρασης της δημοκρατικής παράταξης. Μιας εναλλακτικής πρότασης εξουσίας, θεμελιωμένης σε ένα αξιόπιστο και συνεκτικό προοδευτικό πρόγραμμα διακυβέρνησης.
Αναγκαία και καταλυτική συνθήκη για μια νέα ελπιδοφόρα και νικηφόρα προοπτική είναι ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος κυβέρνησε με εντιμότητα στις πιο δύσκολες συνθήκες των τελευταίων ετών, πήρε δύσκολες αποφάσεις μέσα σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο, κατάφερε να πετύχει την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια και την επιτροπεία με την κοινωνία όρθια, έκανε γενναία αυτοκριτική και σήμερα εκφράζει με ηγεμονικό τρόπο την αναγκαιότητα σύγκλισης των ρευμάτων της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας.
Τώρα είναι η ώρα να τολμήσουμε νέους τρόπους, νέους δρόμους και νέους χώρους για να οργανώσουμε και να εμπνεύσουμε την κοινωνία. Με κριτήρια την ηθική, την ενότητα και τη γνήσια αγωνία για το μέλλον.
Τίποτα δεν θα αλλάξει αν περιμένουμε να αλλάξει από μόνο του. Η αλλαγή δεν είναι υπόθεση των λίγων. Είναι υπόθεση όλων μας. Κανείς δεν περισσεύει. Σήμερα καλούμαστε να ενώσουμε δυνάμεις σε μια κοινή προσπάθεια για μια κοινωνία δικαιοσύνης, δημοκρατίας και αξιοπρέπειας.
*Ο Βασίλης Τσίρκας είναι δικηγόρος, πρώην βουλευτής Άρτας, μέλος ΚΕ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ