Με αφορμή την Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια ημέρα κατά της θανατικής ποινής (10 Οκτωβρίου), η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο της Ευρώπης επαναλαμβάνουν σθεναρά, την κατηγορηματική αντίθεσή τους στη θανατική ποινή ανά πάσα στιγμή, σε όλα τα μέρη και σε όλους περιστάσεις.

Με την συμπλήρωση είκοσι χρόνων, από την έναρξη ισχύος του Πρωτοκόλλου 13 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ), σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής, συγχαίρουν όλα εκείνα τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών της ΕΕ) που έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή σε κάθε περίπτωση.

Καλούν, όμως, τα δύο τελευταία κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης που δεν έχουν ακόμη προσχωρήσει σε αυτό το Πρωτόκολλο – Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν – να το πράξουν χωρίς καθυστέρηση.

Στην κοινή δήλωση αναφέρεται ότι, η σταθερή παγκόσμια μείωση του αριθμού των κρατών που εξακολουθούν να εφαρμόζουν τη θανατική ποινή επιβεβαιώνει την παγκόσμια τάση εγκατάλειψης αυτής της σκληρής, απάνθρωπης και αναποτελεσματικής τιμωρίας.

Μια μειοψηφία 18 κρατών, το 9% του συνολικού αριθμού των κρατών μελών του ΟΗΕ, ωστόσο, εξακολουθούσε να πραγματοποιεί εκτελέσεις το 2021.

Παράλληλα, εκφράζεται η λύπη για την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα της Λευκορωσίας με πολιτικά κίνητρα – επέκταση της θανατικής ποινής σε «απόπειρες τρομοκρατικών ενεργειών», με τελικό στόχο τη στόχευση πολιτικών διαφωνιών – και προτρέπουμε τις αρχές να ανακαλέσουν αυτήν την απόφαση.

Καλούμε επίσης τη Σιγκαπούρη, το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες, που αύξησαν πρόσφατα τον αριθμό των εκτελέσεων να ενταχθούν στην παγκόσμια τάση και να εγκαταλείψουν τη χρήση αυτής της απάνθρωπης τιμωρίας.

Η ΕΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης επαινούν το Καζακστάν για την επικύρωση του Δεύτερου Προαιρετικού Πρωτοκόλλου του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο αποσκοπεί στην κατάργηση της θανατικής ποινής παγκοσμίως. Συγχαίρουν επίσης την Παπούα Νέα Γουινέα, την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και την Ισημερινή Γουινέα για την κατάργηση της θανατικής ποινής φέτος.

Η απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση είναι σύμφυτη με τη θανατική ποινή. Η θανατική ποινή συμβάλλει στη μακροχρόνια σωματική και ψυχολογική υποβάθμιση της υγείας ενός ατόμου. Η ψυχική οδύνη της πρόβλεψης της εκτέλεσης και οι βάναυσες μέθοδοι εκτέλεσης που χρησιμοποιούνται αντιβαίνουν στο άρθρο 3 της ΕΣΔΑ, όπως εδώ και καιρό αναγνωρίζεται στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Τέλος, η ΕΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης ενθαρρύνουν όλα τα κράτη να ενταχθούν στην Παγκόσμια Συμμαχία για το Ελεύθερο Εμπόριο βασανιστηρίων, η οποία ξεκίνησε το 2017 και περιλαμβάνει επί του παρόντος 62 κράτη που έχουν δεσμευτεί να περιορίσουν το εμπόριο αγαθών που χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή βασανιστηρίων και θανατικής ποινής.