Μια σημαντική μετατόπιση στην ευρωπαϊκή διπλωματική στρατηγική σηματοδοτούν οι πρόσφατες δηλώσεις της Ιταλίδας Πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία τάχθηκε υπέρ της επανέναρξης του διαλόγου με τη Μόσχα. Κατά την παραδοσιακή συνέντευξη Τύπου για το νέο έτος, την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026, η Μελόνι ευθυγραμμίστηκε πλήρως με τη θέση του Γάλλου Προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η Ιταλίδα ηγέτιδα προειδοποίησε ότι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση περιοριστεί σε συνομιλίες μόνο με τη μία πλευρά, η συνεισφορά της στην ειρηνευτική διαδικασία θα παραμείνει περιορισμένη και η επιρροή της στις εξελίξεις θα εξασθενίσει.
Ωστόσο, η Πρωθυπουργός της Ιταλίας έθεσε σαφή όρια και προϋποθέσεις σε αυτή την προσέγγιση. Χαρακτήρισε «απολύτως πρόωρη» οποιαδήποτε συζήτηση για την επανένταξη της Ρωσίας στο σχήμα των G8, παρά τις σχετικές προτάσεις που είχαν διαφανεί από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών. Για τη Μελόνι, ο διάλογος δεν πρέπει να είναι μια άτακτη υποχώρηση, αλλά μια συντονισμένη ευρωπαϊκή προσπάθεια. Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε τον ορισμό ενός ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ που θα έχει απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ώστε να αποφευχθεί η «πολυφωνία» και η σύγχυση που, όπως τόνισε, εξυπηρετούν τελικά τους στρατηγικούς στόχους του Κρεμλίνου.
Η διπλωματική αυτή κινητικότητα εξελίσσεται σε μια συγκυρία όπου οι πιέσεις για κατάπαυση του πυρός εντείνονται, ενώ η Μόσχα παραμένει αδιάλλακτη στις απαιτήσεις της, αρνούμενη τις εγγυήσεις ασφαλείας που προτείνουν οι σύμμαχοι του Κιέβου. Η Μελόνι επανέλαβε την πάγια θέση της Ιταλίας ότι δεν προτίθεται να αποστείλει στρατεύματα σε ουκρανικό έδαφος, διαφοροποιούμενη από τη δήλωση προθέσεων Γαλλίας και Βρετανίας για μελλοντική ανάπτυξη πολυεθνικών δυνάμεων. Παρά τις διαφωνίες στο σκέλος της στρατιωτικής παρουσίας, η σύγκλιση Ρώμης και Παρισιού για την ανάγκη διπλωματικής εμπλοκής με τη Ρωσία δημιουργεί ένα νέο δεδομένο στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, αναζητώντας μια διέξοδο από το τέλμα ενός πολέμου που εισέρχεται πλέον στο τέταρτο έτος του.