Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι υπάρχει ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας όσον αφορά τη Γροιλανδία», προκαλώντας έκπληξη, αφού η ανακοίνωση ήρθε μετά από μέρες κλιμακούμενης έντασης, που κορυφώθηκε με την απειλή επιβολής οικονομικών κυρώσεων σε οκτώ στενούς συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι έχουν αντιταχθεί στα σχέδιά του να καταλάβει το νησί.
Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να συνεπάγεται αυτή η συμφωνία και θα είναι αποδεκτή από τη Δανία και τη Γροιλανδία, οι οποίες έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν θα παραιτηθούν από την κυριαρχία του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο στην Αρκτική;
Τι έχει ειπωθεί για τη συμφωνία-πλαίσιο
Ο Τραμπ έκανε την ανακοίνωση στο Truth την Τετάρτη, μετά από συνομιλίες στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας.
«Με βάση μια πολύ παραγωγική συνάντηση που είχα με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχουμε διαμορφώσει το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας όσον αφορά τη Γροιλανδία», δήλωσε.
Δεν έδωσε λεπτομέρειες, αλλά είπε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν για να καταλήξουν σε συμφωνία.
Ο Ρούτε, από την πλευρά του, δήλωσε ότι δεν είχε συζητήσει το βασικό ζήτημα της κυριαρχίας της Δανίας επί της Γροιλανδίας στη συνάντησή του με τον Τραμπ.
Η άποψη στη Δανία είναι ότι το ζήτημα δεν έχει τελειώσει και ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να επιτευχθεί από κοινού μεταξύ της Γροιλανδίας, της Δανίας και των ΗΠΑ.
Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν δήλωσε ότι οι Δανοί μπορούν να διαπραγματευτούν «για όλα τα πολιτικά θέματα: ασφάλεια, επενδύσεις, οικονομία».
«Αλλά δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε για την κυριαρχία μας. Έχω ενημερωθεί ότι ούτε αυτό έχει συμβεί», ανέφερε σε ανακοίνωσή της την Πέμπτη.
Μία από τους δύο Γροιλανδούς νομοθέτες στο δανικό κοινοβούλιο, η Άγια Τσένμιτς, δήλωσε ότι «το ΝΑΤΟ σε καμία περίπτωση δεν έχει το δικαίωμα να διαπραγματευτεί οτιδήποτε χωρίς εμάς, τη Γροιλανδία. Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς».
Η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ιβέτ Κούπερ, δήλωσε ότι ελπίζει ότι αυτό θα σήμαινε ότι θα υπάρξουν «οι άμεσες συζητήσεις που είχε ζητήσει η Δανία, για τη Δανία, τη Γροιλανδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με την πορεία προς τα εμπρός γύρω από τη Γροιλανδία, προστατεύοντας την κυριαρχία της Γροιλανδίας».
Οι λεπτομέρειες για την πιθανή συμφωνία
Η επανάληψη από τη Δανία και τη Γροιλανδία ότι η κυριαρχία είναι αδιαπραγμάτευτη φαίνεται να αποσκοπεί στην απόρριψη δημοσιεύματος των New York Times, όπου ανώνυμοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι μια ιδέα που συζητείται ήταν η Δανία να παραχωρήσει κυριαρχία σε μικρές περιοχές της Γροιλανδίας όπου οι ΗΠΑ θα κατασκεύαζαν στρατιωτικές βάσεις.
Αυτή η ρύθμιση θα ήταν παρόμοια με το καθεστώς δύο στρατιωτικών βάσεων στην Κύπρο, οι οποίες ελέγχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Το Ακρωτήρι και η Δεκέλεια βρίσκονται υπό βρετανική κυριαρχία από τότε που η Κύπρος έγινε ανεξάρτητη το 1960. Η συνθήκη αυτή έχει τροποποιηθεί έκτοτε, αλλά ουσιαστικά θεωρείται βρετανικό έδαφος.
Η Ιβέτ Κούπερ δεν επιβεβαίωσε εάν γνώριζε τι περιείχε η συμφωνία – πλαίσιο, αλλά ανέφερε «ορισμένες πολύ πρακτικές συζητήσεις σχετικά με την ασφάλεια της Γροιλανδίας», ενώ ήταν πολύ, πολύ σαφής ότι η κυριαρχία της Γροιλανδίας «δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».
Υποστηρίζοντας την κατάληψη της Γροιλανδίας, ο Τραμπ ανέφερε την απειλή των κινεζικών και ρωσικών πλοίων γύρω από το νησί, παρόλο που η Δανία λέει ότι δεν υπάρχει απειλή «σήμερα» .
Σε αυτό το σημείο, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ προσπάθησαν να καθησυχάσουν τις ΗΠΑ ότι θα ενισχύσουν την ασφάλεια στην Αρκτική και ο Μαρκ Ρούτε δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters την Πέμπτη ότι η συμφωνία – πλαίσιο θα απαιτούσε επίσης αυτή τη συνεισφορά.
«Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι μπορούμε να το κάνουμε αυτό αρκετά γρήγορα. Σίγουρα θα το ήλπιζα για το 2026, ελπίζω ακόμη και στις αρχές του 2026».
Μία από τις ιδέες που ζητά το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η δημιουργία μιας Αρκτικής Φρουράς, δήλωσε η Ιβέτ Κούπερ την Πέμπτη – η οποία ήταν «πολύ παρόμοια με την προσέγγιση που ακολούθησε το ΝΑΤΟ για τη «Βαλτική Φρουρά» – μια αποστολή επιτήρησης των πλοίων στη Βαλτική Θάλασσα μετά τα σαμποτάζ σε υποθαλάσσια καλώδια.
Θα ικανοποιήσει τον Τραμπ οποιαδήποτε συμφωνία χωρίς «ιδιοκτησία»;
Οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σύμφωνα με μια συμφωνία του 1951 με τη Δανία, οι ΗΠΑ μπορούν να φέρουν όσα στρατεύματα θέλουν στη Γροιλανδία. Ήδη διαθέτει περισσότερους από 100 στρατιωτικούς μόνιμα σταθμευμένους στη βάση Πιτουφίκ στο βορειοδυτικό άκρο της επικράτειας. Επομένως, οι συζητήσεις για την επίτευξη συμφωνίας μπορεί να επικεντρωθούν σε μια επαναδιαπραγμάτευση αυτής της συμφωνίας, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτικές βάσεις σε πολλές χώρες – συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας – αλλά δεν αποτελούν κυρίαρχο έδαφος.
Ο Τραμπ έχει επιμείνει ότι μια συμφωνία μίσθωσης για τη Γροιλανδία δεν είναι αρκετά καλή.
«Οι χώρες πρέπει να έχουν ιδιοκτησία και εσείς υπερασπίζεστε την ιδιοκτησία, όχι τις μισθώσεις. Και θα πρέπει να υπερασπιστούμε τη Γροιλανδία», είπε πριν από δύο εβδομάδες.
Προκειμένου να αποκτήσει το νησί, απείλησε να χρησιμοποιήσει βία, μέχρι που έκανε μια στροφή 180 μοιρών στο Νταβός, όπου εγκατέλειψε την απειλή αυτή προς ανακούφιση των συμμάχων του στο ΝΑΤΟ.
Το ΝΑΤΟ ιδρύθηκε το 1949 με βάση την αρχή ότι μια επίθεση σε έναν σύμμαχο είναι επίθεση σε όλους. Αυτές οι επιθέσεις προορίζονταν να προέλθουν από έξω και η Δανία είχε καταστήσει σαφές ότι μια στρατιωτική επίθεση θα σήμαινε το τέλος της διατλαντικής συμμαχίας, όπου οι ΗΠΑ είναι ο κύριος εταίρος.
Γιατί ο Τραμπ θέλει τη Γροιλανδία
Ο Τραμπ επιδιώκει να αγοράσει τη Γροιλανδία από τη Δανία από την πρώτη φορά που ανέλαβε τα καθήκοντά του και δεν είναι ο μόνος πρόεδρος των ΗΠΑ που προσπάθησε να το κάνει.
Ο Τραμπ λέει ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία για να προστατευτούν από πιθανές επιθέσεις από τη Ρωσία και την Κίνα.
Έχει επίσης δηλώσει ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για το σχέδιό του να κατασκευάσει ένα αμυντικό σύστημα Golden Dome (Χρυσός Θόλος, σχεδιασμένο να προστατεύει τις ΗΠΑ από πυραυλικές επιθέσεις, και ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα μπορούσαν να συνεργαστούν σε αυτή την προσπάθεια.
Παράλληλα με τη στρατηγική θέση της Γροιλανδίας, οι ΗΠΑ έχουν μιλήσει για τα τεράστια – και σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα – αποθέματα σπάνιων γαιών του νησιού, πολλά από τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τεχνολογίες όπως τα κινητά τηλέφωνα και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Ο Τραμπ δεν έχει πει ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν τον πλούτο της Γροιλανδίας, αλλά ότι ο έλεγχος των ΗΠΑ επί του νησιού «θέτουν τους πάντες σε μια πολύ καλή θέση, ειδικά όσον αφορά την ασφάλεια και τα ορυκτά».
«Είναι μια συμφωνία που ισχύει για πάντα.»
iEidiseis.gr